Vào ngày 24 tháng 5 năm 1970, việc khoan bắt đầu trên một giếng khoan vốn không có gì nổi bật nằm trên Bán đảo Kola. Dải đất này nằm dọc theo biên giới Na Uy và Nga, nhưng vào năm 1970, bán đảo này - từng là lãnh thổ của người bản địa Sami - thuộc về Liên Xô. Và siêu cường thế giới đã thực hiện nhiều dự án khác nhau để khoe sức mạnh của mình.
Cái hố do con người tạo ra này là một trong số đó.
Khi các ràng buộc về thể chất, tài chính và công nghệ chấm dứt dự án vào năm 1992, Giếng khoan siêu sâu Kola (SG-3) đã đạt đến độ sâu kỷ lục 12.262 mét, tương đương khoảng 7,6 dặm. Dù vẫn cách lõi Trái Đất hơn 3.700 dặm, giếng khoan này đánh dấu sự thâm nhập sâu nhất của nhân loại vào hành tinh.
Sau đó, mọi thứ trở nên nóng lên. Theo một bài tổng quan khoa học về việc khoan siêu sâu được xuất bản vào tháng 2 năm 2026 trên tạp chí Communications Earth & Environment, nhiệt độ ở đáy giếng khoan đạt tới 212 độ C, tạo ra dòng đá dạng dẻo làm bít kín giếng khoan nhiều lần.
Nhóm tác giả viết: Giếng SG-3 đã cơ bản định hình lại sự hiểu biết về cấu trúc vỏ lục địa và các quá trình địa chất sâu. Dù không thâm nhập vào ranh giới Moho [ranh giới giữa lớp vỏ và lớp manti của Trái Đất], SG-3 đã mang lại bộ dữ liệu trực tiếp phong phú nhất về lớp vỏ lục địa tinh thể.
Mặc dù SG-3 chỉ là một dị thường khoa học vào thời điểm đó - và là chủ đề của một trò lừa bịp kỳ lạ khiến mọi người tin rằng bạn có thể ghi lại giọng nói của những kẻ khốn khổ trong địa ngục từ bên trong nó - dữ liệu thu thập được từ các giếng khoan như thế này có thể vô cùng quan trọng để hiểu được sức nóng (tức là năng lượng) bị mắc kẹt bên dưới chân chúng ta.
Miệng hố hiện đã bị che
Các hệ thống địa nhiệt nâng cao thế hệ tiếp theo, hay EGS, đào sâu hơn các giếng thông thường và dựa vào các kỹ thuật nứt vỡ thủy lực để bơm nước áp suất cao nhằm hấp thụ nhiệt của Trái Đất và vận chuyển nước đó trở lại bề mặt dưới dạng năng lượng xanh có thể sử dụng.
Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) cho biết miền tây nước Mỹ có tiềm năng lớn nhất về năng lượng địa nhiệt, vì các ranh giới kiến tạo giúp đưa phần lớn nhiệt lượng của Trái Đất đến gần bề mặt hơn. Cơ quan này cũng báo cáo rằng chỉ riêng Lưu vực lớn (Great Basin) có khả năng khai thác 135 gigawatt (GW) phát điện (tin vui cho khu vực này khi các con sông từng cung cấp điện đang bắt đầu cạn kiệt).
Để so sánh, Mỹ hiện chỉ có 4 GW điện thủy nhiệt thông thường, chiếm khoảng 0,4% tổng sản lượng điện của chúng ta. Vào cuối năm nay, một hệ thống EGS quy mô lớn sẽ truyền điện lên lưới điện ở Utah, và các điểm nóng đá siêu nóng khác đã được tìm thấy ở những nơi như tây Texas và trung tâm Oregon. May mắn thay, các dự án này sẽ không phải đào sâu như SG-3 để đạt đến nhiệt độ nóng tới 400 độ C.
Ngày nay, Giếng khoan siêu sâu Kola nằm bỏ hoang ở nơi giờ đây được coi là một trong những điểm bị nhiễm độc nặng nhất trên Trái Đất, nơi nhiều thập kỷ ô nhiễm công nghiệp đã tàn phá một cảnh quan từng phát triển tươi tốt. May mắn thay, những bài học từ SG-3 có thể giúp các nhà khoa học và kỹ sư phát triển năng lượng sạch hơn - và “buông tha” cho những nơi khác phải chịu chung số phận tương tự.
Nguồn: Popular Mechanics
