Hợp đồng quốc phòng quy mô lớn
Gói mua sắm quân sự vừa được thông báo bao gồm 48 chiến đấu cơ F-35 do tập đoàn Lockheed Martin sản xuất — dòng tiêm kích hiện đại nhất thế giới hiện nay — cùng 49 động cơ Pratt & Whitney và các phụ tùng đi kèm, với tổng giá trị ước tính 24,3 tỷ USD.
Trong một tuyên bố chính thức, Bộ Ngoại giao Mỹ khẳng định: "Thương vụ đề xuất này sẽ hỗ trợ các mục tiêu đối ngoại và an ninh quốc gia của Mỹ thông qua việc nâng cao năng lực an ninh cho một đồng minh lớn ngoài NATO — quốc gia đóng vai trò là lực lượng ổn định chính trị và phát triển kinh tế tại khu vực Vịnh Persic."
Động thái này diễn ra trong bối cảnh lực lượng Houthi (được Iran hỗ trợ) gần đây gia tăng các đợt tập kích vào các mục tiêu bên trong lãnh thổ Ả rập Xê út, đồng thời mở chiến dịch tấn công bộ binh quy mô lớn nhằm kiểm soát eo biển Bab el-Mandeb — điểm nghẽn vận tải dầu mỏ có ý nghĩa chiến lược quan trọng trên toàn cầu.
Chính quyền ông Trump cho biết thỏa thuận này sẽ giúp Riyadh nâng cao khả năng răn đe đối với các mối đe dọa hiện tại và tương lai. Mỹ cũng nhấn mạnh thương vụ "không làm thay đổi cán cân quân sự trong khu vực" — nguyên tắc lâu đời của Washington nhằm đảm bảo Israel luôn duy trì ưu thế quân sự vượt trội so với các quốc gia khác ở Trung Đông.
Mối lo ngại từ Quốc hội Mỹ
Theo quy định, Quốc hội Mỹ có thời hạn 30 ngày để xem xét hoặc tìm cách ngăn chặn thỏa thuận này. Tuy nhiên, một số nghị sĩ đã nhanh chóng lên tiếng cảnh báo.
Hạ nghị sĩ Raja Krishnamoorthi (đảng Dân chủ, bang Illinois) bày tỏ sự quan ngại sâu sắc: "Chúng ta không nên tiến hành thỏa thuận này vào thời điểm mà chính cộng đồng tình báo Mỹ đang cảnh báo rằng nó có thể vô tình đặt 'bảo vật' công nghệ quân sự Mỹ trong tầm tay của Bắc Kinh."
Trên mạng xã hội, ông Krishnamoorthi nhấn mạnh thêm: "Mỹ tuyệt đối không được bán dòng tiêm kích hiện đại nhất của mình tới bất kỳ nơi nào mà Trung Quốc có thể tiếp cận được các công nghệ bên trong nó."
Bên cạnh lo ngại rò rỉ công nghệ, Quốc hội Mỹ từng nhiều lần chất vấn và phản đối các thỏa thuận bán vũ khí cho Ả rập Xê út, đặc biệt là sau vụ sát hại nhà báo Jamal Khashoggi vào năm 2018 — người từng có nhiều bài viết chỉ trích chính quyền Riyadh.
Mặc dù đối mặt với sự dè chừng từ lập pháp, mối quan hệ hợp tác giữa Tổng thống Donald Trump và Thái tử Ả rập Xê út Mohammed bin Salman vẫn tiếp tục tiến triển tích cực.
Tháng 5 năm ngoái, ông Trump từng dành nhiều lời khen ngợi cho giới lãnh đạo Ả rập Xê út sau khi Nhà Trắng công bố cam kết đầu tư lên tới 600 tỷ USD của quốc gia Vùng Vịnh này vào Mỹ. Trong đó bao gồm một thỏa thuận mua bán quốc phòng trị giá gần 142 tỷ USD, cung cấp các trang thiết bị và dịch vụ quân sự tiên tiến từ hơn một tá tập đoàn quốc phòng Mỹ.
Gần đây nhất, vào giữa tháng 11/2025, Tổng thống Donald Trump đã đón tiếp Thái tử kiêm Thủ tướng Mohammed bin Salman tại Phòng Bầu dục ở Nhà Trắng nhằm tiếp tục thúc đẩy hợp tác kinh tế và an ninh, trong đó trọng tâm chính là thương vụ mua bán tiêm kích F-35 này.
Tham khảo: CNBC
