Nhật Bản đang bước vào giai đoạn cao điểm của mùa tiêu thụ kem khi nhiệt độ trên khắp cả nước bắt đầu tăng cao. Thế nhưng, một cơn địa chấn truyền thông đang bùng lên, đe dọa uy tín của ngành công nghiệp tráng miệng tại quốc gia này.
Ủy ban Giao dịch Công bằng Nhật Bản (JFTC) vừa bất ngờ công bố việc tiến hành khám xét khẩn cấp văn phòng của 6 tập đoàn sản xuất kem hàng đầu đất nước. Các cơ quan chức năng cáo buộc những ông lớn này đã thiết lập một liên minh độc quyền, âm thầm bắt tay nhau cấu kết để đẩy giá bán lên cao vượt quá mức tăng chi phí nguyên liệu đầu vào thực tế, gây tổn hại trực tiếp đến quyền lợi của người tiêu dùng.
Danh sách 6 thế lực bị đưa vào tầm ngắm bao gồm: Akagi Nyugyo, Ezaki Glico, Lotte, Meiji, Morinaga Milk Industry và Morinaga & Co. Trước sóng gió pháp lý, các công ty này đồng loạt từ chối bình luận chuyên sâu, chỉ phát đi thông báo ngắn gọn khẳng định sẽ hợp tác toàn diện với cơ quan điều tra.
Bê bối làm giá này đang giáng một đòn chí mạng vào danh tiếng của những tập đoàn thực phẩm lớn nhất Nhật Bản. Ngành công nghiệp kem nội địa đã chứng kiến chu kỳ bùng nổ mạnh mẽ trong những năm gần đây, chạm ngưỡng quy mô định giá hơn 4 tỷ USD vào năm ngoái, tăng khoảng 3% so với năm 2024. Từ các cửa hàng tiện lợi, hệ thống siêu thị cho đến các máy bán hàng tự động trên khắp các con phố đều được lấp đầy bởi những món ăn vặt quốc dân như kem que hương vị soda, kem kẹp bánh xốp hay kem đậu đỏ truyền thống.
Thông thường, một cây kem tiêu chuẩn tại Nhật Bản được bán với giá bình dân quanh ngưỡng 100 Yên (khoảng 62 xu Mỹ). Trong quá khứ, một số hãng kem từng tạo được thiện cảm lớn khi chủ động đứng ra xin lỗi công chúng mỗi khi buộc phải tăng giá sản phẩm. Điển hình như Akagi Nyugyo, một trong sáu cái tên vừa bị khám xét, từng gây bão truyền thông khi đăng tải video ban lãnh đạo cúi đầu xin lỗi trên website vì phải tăng giá dòng kem que quốc dân GariGarikun Vị Soda thêm vài Yên do áp lực chi phí vận hành.
Giờ đây, các cơ quan chức năng vạch trần một sự thật trần trụi: các tập đoàn này đã ngầm phối hợp với nhau để liên tục đẩy giá bán tăng thêm 10 Yên (khoảng 6 xu Mỹ) sau mỗi đợt điều chỉnh. Bằng chứng cho thấy các giám đốc điều hành cấp cao đang phải đối mặt với cáo buộc trực tiếp gặp gỡ bí mật để dàn xếp từ trước về cả thời điểm lẫn biên độ tăng giá.
Hành vi trục lợi của liên minh ngành kem đang châm ngòi cho làn sóng phẫn nộ tột độ từ công chúng. Người tiêu dùng Nhật Bản vốn đang phải chật vật làm quen và thích ứng với bóng ma lạm phát lần đầu tiên xuất hiện sau nhiều thập kỷ giảm phát trì trệ.
Vào ngày thứ Ba vừa qua, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) đã phải nối gót các ngân hàng trung ương lớn trên thế giới kích hoạt quyết định nâng lãi suất chính sách nhằm chặn đứng nguy cơ bùng nổ lạm phát - hệ quả từ giá năng lượng leo thang do cuộc chiến tranh dằng dai tại Trung Đông. Cơ quan quản lý khẳng định, hành vi nâng giá của các hãng kem đã vượt quá xa các chỉ số lạm phát tiêu chuẩn của nền kinh tế, mang bản chất của sự đầu cơ trục lợi.
Ông Tetsuji Yokote, Cục trưởng Cục Điều tra thuộc Ủy ban Giao dịch Công bằng Nhật Bản, từ chối đưa ra các tuyên bố chi tiết khi chuyên án đang trong quá trình tố tụng. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng cơ quan này có tiền lệ xử lý cực kỳ nghiêm khắc đối với các hành vi độc quyền nhóm.
“Cạnh tranh lành mạnh đòi hỏi mỗi doanh nghiệp phải tự đưa ra phân tích vĩ mô và quyết định kinh doanh độc lập dựa trên năng lực của chính mình, chứ không phải cùng rủ nhau đồng loạt nâng giá,” ông Yokote đanh thép tuyên bố.
Theo: The NY Times
