Cần chuyển từ ứng phó sang chủ động, bảo đảm an ninh năng lượng

Các chuyên gia cho rằng Việt Nam cần định hình lại chiến lược năng lượng theo hướng chủ động hơn, từ cách tiếp cận ngắn hạn sang chiến lược dài hạn.

Cần chuyển từ ứng phó sang chủ động, bảo đảm an ninh năng lượng

Theo dõi KTMT trên

Các chuyên gia cho rằng Việt Nam cần định hình lại chiến lược năng lượng theo hướng chủ động hơn, từ cách tiếp cận ngắn hạn sang chiến lược dài hạn.

Những biến động địa chính trị tại Trung Đông đang tạo áp lực lên thị trường năng lượng toàn cầu. Tại hội thảo "Biến động địa - chính trị và chiến lược đảm bảo năng lượng" ngày 9/4, TS. Nguyễn Quốc Thập, Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam cho rằng, cần tháo gỡ vướng mắc để đưa các dự án năng lượng tái tạo đã hoàn thành vào vận hành. Đồng thời, cần hoàn thiện hạ tầng gồm cảng, kho chứa và logistics nhằm nâng khả năng thích ứng của hệ thống.

TS. Nguyễn Quốc Thập nêu lộ trình 3 giai đoạn gồm: điều hành linh hoạt và đa dạng nguồn nhập khẩu ở giai đoạn trước mắt, giai đoạn trung hạn cần xây dựng dự trữ năng lượng và hoàn thiện chuỗi LNG. Giải pháp dài hạn là rà soát quy hoạch theo hướng giảm phụ thuộc nhập khẩu và tăng tỷ trọng năng lượng tái tạo.

Cần chuyển từ ứng phó sang chủ động, bảo đảm an ninh năng lượng - Ảnh 1 Toàn cảnh hội thảo.

Còn theo phân tích của TS Hà Huy Ngọc, Giám đốc Trung tâm Chiến lược và Chính sách (Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới) cho hay: Lĩnh vực chịu ảnh hưởng trực tiếp và rõ nét nhất chính là năng lượng. Mặc dù Việt Nam đã có hai nhà máy lọc dầu lớn là Dung Quất và Nghi Sơn, đáp ứng khoảng 68% nhu cầu, nhưng phần còn lại vẫn phụ thuộc đáng kể vào nhập khẩu. Năm 2025, Việt Nam nhập khẩu gần 27,74 triệu tấn xăng dầu và khí hóa lỏng, trong đó riêng khu vực Trung Đông chiếm tới 39% giá trị nhập khẩu năng lượng.

Về phía doanh nghiệp, Tổng Giám đốc Tổng Công ty May 10 Thân Đức Việt chia sẻ: Doanh nghiệp tập trung vào kiểm soát chi phí và nâng cao năng suất lao động. Các biện pháp như tiết kiệm năng lượng, tối ưu định mức nguyên liệu và giảm thời gian lãng phí trong sản xuất được ưu tiên triển khai nhằm giảm áp lực chi phí.

Song song với đó, chuyển đổi năng lượng đang trở thành một chiến lược dài hạn. Trong ba năm qua, doanh nghiệp đã đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà, hiện chiếm khoảng 20–30% tổng lượng điện tiêu thụ. "Việc sử dụng năng lượng tái tạo không chỉ giúp giảm chi phí điện mà còn nâng cao vị thế của doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng toàn cầu, đáp ứng các tiêu chuẩn về phát triển bền vững", ông Thân Đức Việt nói.

Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Tăng trưởng Xanh Hà Đăng Sơn cho rằng các chính sách gần đây đã khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà theo mô hình tự sản - tự tiêu, kết hợp lưu trữ năng lượng.

Theo ông Sơn, đây là hướng giúp doanh nghiệp chủ động nguồn điện trong bối cảnh nguy cơ thiếu điện do thời tiết. Tuy nhiên, pin lưu trữ chưa phải giải pháp toàn diện do chi phí và khả năng cung cấp điện. Vì vậy, phát triển năng lượng tái tạo cần đi cùng các nguồn điện nền. Các chuyên gia cho rằng bài toán năng lượng cần giải bằng nhiều giải pháp, xây dựng hệ sinh thái cân bằng giữa các nguồn nhằm bảo đảm ổn định và hiệu quả.

Quang Đức