Cát Tiên về với Đồng Nai mở hành trình nâng tầm di sản xanh

Ngày 6/11, tại Vườn quốc gia (VQG) Cát Tiên, UBND Tp.Đồng Nai tổ chức Lễ công bố Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc chuyển giao Vườn quốc gia Cát Tiên về UBND Tp.Đồng Nai quản lý.

Tiếp nhận trách nhiệm gìn giữ di sản thiên nhiên

Vườn quốc gia Cát Tiên có diện tích 71.188ha, nằm trên địa bàn Tp.Đồng Nai và tỉnh Lâm Đồng, sở hữu hệ sinh thái rừng nhiệt đới đất thấp cùng giá trị đa dạng sinh học đặc sắc. Theo thống kê đến năm 2020, Vườn ghi nhận 1.655 loài thực vật bậc cao có mạch và 1.729 loài động vật.

Toàn cảnh buổi lễ.

Cát Tiên là vùng lõi Khu dự trữ sinh quyển thế giới Đồng Nai; có khu đất ngập nước Bàu Sấu được công nhận Ramsar năm 2005. Vườn còn được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt năm 2012 và trở thành vườn quốc gia đầu tiên của Việt Nam được IUCN đưa vào Danh mục Xanh năm 2024.

Phát biểu tại buổi lễ, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND Tp.Đồng Nai Nguyễn Văn Út nhấn mạnh, việc chuyển giao đánh dấu sự tiếp nối trách nhiệm gìn giữ di sản thiên nhiên quý giá của đất nước, đồng thời mở ra những yêu cầu mới đối với thành phố trong quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị Vườn quốc gia Cát Tiên.

Lãnh đạo thành phố ghi nhận, trân trọng những đóng góp của các thế hệ cán bộ, viên chức và người lao động đã tận tâm gìn giữ, bảo vệ, phát triển Vườn trong suốt thời gian qua.

Ông Nguyễn Văn Út, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND Tp.Đồng Nai phát biểu tại buổi lễ.

Theo ông Nguyễn Văn Út, Cát Tiên có vị trí đặc biệt trong không gian sinh thái phương Nam, giữ vai trò quan trọng trong bảo vệ rừng, bảo tồn các loài động, thực vật quý hiếm, điều tiết nguồn nước, bảo vệ lưu vực sông Đồng Nai và duy trì cân bằng sinh thái toàn khu vực.

Do đó, việc tiếp nhận không đơn thuần là quản lý một diện tích rừng mà quan trọng hơn là tiếp nhận trách nhiệm gìn giữ tài sản thiên nhiên vô giá của quốc gia cho hôm nay và các thế hệ mai sau.

Trên tinh thần đó, Tp.Đồng Nai xác định nhiều nhiệm vụ trọng tâm. Trước hết, thành phố sẽ tập trung xây dựng Đề án trình UNESCO công nhận Vườn quốc gia Cát Tiên là Di sản thiên nhiên thế giới. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm nâng tầm giá trị và vị thế quốc tế của Vườn.

Cùng với đó, thành phố sẽ kiện toàn tổ chức bộ máy, đầu tư cơ sở vật chất và hạ tầng giao thông, bảo đảm hoạt động của Vườn ổn định, liên tục, không bị gián đoạn sau chuyển giao. Công tác quản lý, bảo vệ rừng được tăng cường thông qua ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong giám sát tài nguyên; chủ động phòng cháy, chữa cháy rừng, ngăn chặn tình trạng phá rừng, lấn chiếm đất rừng và săn bắt động vật hoang dã.

Toàn cảnh Vườn quốc gia Cát Tiên – “kho báu xanh” với hệ sinh thái rừng nhiệt đới đặc trưng và giá trị đa dạng sinh học nổi bật.

Đối với công tác bảo tồn đa dạng sinh học, thành phố tiếp tục triển khai các chương trình, đề án quản lý rừng bền vững; thực hiện đầy đủ các cam kết, tiêu chí của Khu dự trữ sinh quyển thế giới, Danh lục Xanh và khu Ramsar Bàu Sấu. Đồng thời, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, hợp tác quốc tế, giáo dục môi trường và phát triển du lịch sinh thái theo hướng bền vững.

Phát triển du lịch xanh, bảo đảm sinh kế người dân

Một trong những nhiệm vụ được lãnh đạo Tp.Đồng Nai đặc biệt nhấn mạnh là phát động phong trào toàn dân tham gia bảo vệ động vật hoang dã, lan tỏa thông điệp "Không săn bắt, không mua bán, không tiêu thụ thịt động vật hoang dã".

Theo Chủ tịch UBND Tp.Đồng Nai Nguyễn Văn Út, bảo vệ động vật hoang dã không chỉ là trách nhiệm của lực lượng kiểm lâm mà phải trở thành ý thức và hành động tự giác của toàn xã hội. Các cấp, ngành, Mặt trận Tổ quốc, đoàn thể và người dân cần cùng chung tay gìn giữ hệ sinh thái tự nhiên.

Bàu Sấu là vùng đất ngập nước tiêu biểu của Vườn quốc gia Cát Tiên, có giá trị quan trọng trong bảo tồn đa dạng sinh học và được công nhận là khu Ramsar có tầm quan trọng quốc tế.

Thành phố cũng xác định bảo vệ rừng phải gắn với bảo đảm sinh kế, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân. Các mô hình sinh kế bền vững, du lịch cộng đồng, nông nghiệp sinh thái, đào tạo nghề và tạo việc làm sẽ được quan tâm triển khai. Qua đó, người dân không chỉ được hưởng lợi từ việc bảo vệ rừng mà còn trở thành lực lượng quan trọng đồng hành cùng Nhà nước gìn giữ, phát huy giá trị Vườn quốc gia Cát Tiên.

Qua đó, lãnh đạo thành phố đề nghị Ban Giám đốc Vườn tiếp tục phát huy tinh thần trách nhiệm, đoàn kết, chủ động tham mưu các giải pháp quản lý, bảo tồn phù hợp với điều kiện thực tiễn; kế thừa và phát huy những thành quả mà các thế hệ cán bộ, viên chức, người lao động đã dày công xây dựng.

Hướng tới kỷ niệm 330 năm hình thành và phát triển vùng đất Đồng Nai, thành phố mong muốn lan tỏa mạnh mẽ thông điệp sống hài hòa với thiên nhiên, bảo vệ môi trường và gìn giữ đa dạng sinh học. Đồng thời, cam kết quản lý, bảo vệ và phát huy hiệu quả các giá trị của Vườn quốc gia Cát Tiên, kết hợp hài hòa giữa bảo tồn thiên nhiên với phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống người dân.

Trao đổi với PV, ông Nguyễn Đình Quốc Việt, Phó Giám đốc Trung tâm Giáo dục môi trường và Dịch vụ, Vườn quốc gia Cát Tiên cho biết, công tác chuyển giao đang được triển khai. Trong quá trình thực hiện các thủ tục, Vườn vẫn bảo đảm duy trì hoạt động du lịch, không làm gián đoạn các hoạt động phục vụ du khách.

Theo ông Việt, việc chuyển giao mở ra cơ hội để Cát Tiên phát triển theo định hướng của thành phố, hướng đến trở thành trung tâm du lịch xanh, kết nối với hệ thống hạ tầng giao thông ngày càng hoàn thiện, trong đó có Cảng hàng không quốc tế Long Thành và các tuyến đường cao tốc. Đây là điều kiện thuận lợi để tăng khả năng kết nối, thu hút du khách và nâng cao sức cạnh tranh của du lịch Cát Tiên trong thời gian tới.

Bò tót, loài động vật hoang dã quý hiếm, là một trong những biểu tượng đa dạng sinh học tại Vườn quốc gia Cát Tiên.

Chia sẻ những quan điểm về sự chuyển giao Vườn quốc gia Cát Tiên, Tiến sĩ Vũ Ngọc Long, Viện trưởng Viện Sinh thái miền Nam nhận định, Vườn quốc gia Cát Tiên luôn nhận được sự ủng hộ của Tp. Đồng Nai, dù thời gian qua vườn thuộc quản lý của Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Việc chuyển giao về Tp.Đồng Nai là phù hợp. Vườn quốc gia Cát Tiên như là một khu di sản nằm trong thành phố.

Tiến sĩ Vũ Ngọc Long cho hay: "Việc giao Vườn quốc gia Cát Tiên cho UBND Tp.Đồng Nai trực tiếp quản lý thể hiện sự thống nhất trong chủ trương, quan điểm của Chính phủ. Chúng tôi rất mong chờ Vườn quốc gia Cát Tiên sẽ có nhiều sự thay đổi cũng như sự hỗ trợ từ thành phố. Các cấp chính quyền và nhân dân thành phố sẽ cùng chung tay giữ vững công tác bảo tồn, giữ được khu di sản của Đồng Nai ngày càng phát triển tốt hơn".