Ông Yu Donglai, doanh nhân bán lẻ được mệnh danh là “ông chủ có tâm nhất Trung Quốc”, gần đây gây tranh luận khi đề xuất chỉ ký hợp đồng “đào tạo” có thời hạn 4 năm với nhân viên mới và không gia hạn sau khi hợp đồng kết thúc.
Ông Yu Donglai, hiện là chủ tịch chuỗi siêu thị Pang Dong Lai do ông thành lập ở tỉnh Hà Nam, miền Trung Trung Quốc từ năm 1995. Ông vốn được lòng cư dân mạng đất nước tỷ dân bởi những chính sách vô cùng nhân văn.
Chẳng hạn, ông từng cho biết khoảng 8.000 nhân viên của Pangdonglai có mức lương trung bình sau thuế là 9.000 nhân dân tệ mỗi tháng, tương đương khoảng 34 triệu đồng, cao hơn mức trung bình của tỉnh. Công ty cũng cho nhân viên 30 ngày nghỉ phép hưởng lương mỗi năm, cùng 10 ngày “nghỉ vì tâm trạng không tốt” vẫn được hưởng lương.

Ông Yu Donglai là "người sếp thần tượng" của cộng đồng mạng Trung Quốc bởi những chính sách vô cùng nhân văn dành cho nhân viên - Ảnh: SCMP
Năm ngoái, khi Pangdonglai tuyển 900 nhân sự mới, hơn 130.000 người đăng ký trên hệ thống, trong đó 83.000 người nộp hồ sơ chỉ trong 45 phút đầu tiên. Lượng người truy cập quá lớn thậm chí khiến hệ thống tuyển dụng bị quá tải.
Việc ứng tuyển vào Pangdonglai được ví như thi công chức tại Trung Quốc - một lựa chọn nghề nghiệp được nhiều người xem là ổn định và có nhiều phúc lợi trong bối cảnh thị trường việc làm khó khăn.
Một số người thậm chí còn mở các khóa đào tạo dành riêng cho ứng viên Pangdonglai, với học phí lên tới hàng nghìn nhân dân tệ, tương đương hàng trăm USD.
Năm 2023, tại Tuần lễ Siêu thị Trung Quốc, ông Yu Donglai gây sốt khi trực tiếp chỉ trích các doanh nghiệp áp dụng văn hóa làm việc nhiều giờ.
"Bắt nhân viên làm thêm giờ là phi đạo đức và tước đoạt cơ hội phát triển của người khác", Yu nói. Ông cũng đặt ra hàng loạt câu hỏi với các quản lý: Ai cho các ông quyền tước đoạt thời gian của người khác? Các vị lấy quyền gì để bắt nhân viên làm việc chăm chỉ? Các ông có biết bản thân vô liêm sỉ như thế nào không?
Ngay lập tức, hàng triệu người coi ông Yu là thần tượng.

Đề xuất chỉ ký hợp đồng 4 năm với nhân viên và không gia hạn gây tranh cãi - Ảnh: SCMP
Vì thế, khi ông Yu đăng đề xuất về hợp đồng 4 năm với nhân viên mới trên tài khoản mạng xã hội cá nhân @shahuaidanyudonglai, nhiều người bày tỏ thất vọng.
“Một chính sách thật vô lý. Nghe chẳng khác nào cái cớ để tuyển người trẻ, rồi loại họ khi đã lớn tuổi, có kinh nghiệm và khó kiểm soát hơn”, một người bình luận.
Một người khác đặt câu hỏi: “Sinh viên học đại học 4 năm còn nhận được bằng tốt nghiệp. Vậy làm việc 4 năm tại Pangdonglai thì họ nhận được gì?”.
Một số ý kiến cũng đề cập đến tình trạng khó tìm việc, đặc biệt với người lao động ở độ tuổi 30-40.
“Nhiều người đến lúc đó sẽ ở tuổi 30, chưa có con hoặc chưa kết hôn, và điều đó khiến họ càng khó tìm được công việc mới”, một người khác nói.
Giải thích về đề xuất, ông Yu cho biết đây là một chương trình đào tạo nhằm giúp nhân viên được trang bị kỹ năng làm việc tại Pangdonglai, đồng thời hình thành cách sống mà ông gọi là “khoa học và văn minh”. Sau 4 năm, những người này có thể mang những kỹ năng và lối sống đó ra xã hội.
Một người bình luận đáp lại: “Ông Yu, tôi hiểu mong muốn của ông là làm cho xã hội tốt đẹp hơn thông qua những nhân viên mình đào tạo. Nhưng ngay cả những hạt giống tốt nhất cũng không thể nảy mầm nếu được gieo trên mảnh đất không phù hợp. Nếu muốn thực hiện lý tưởng đó, ông cần đào tạo hàng triệu người”.
Phần lớn cuộc tranh luận về đề xuất của ông Yu diễn ra khá ôn hòa. Nhiều người không đồng tình với chính sách nhưng vẫn ghi nhận thiện ý của ông.
Một nhân viên Pangdonglai nói với South China Morning Post (SCMP) rằng quy định này chưa phải chính sách chính thức của công ty, bởi nó chưa được đăng tải trên tài khoản chính thức của Pangdonglai.
Đây không phải lần đầu ông Yu gây tranh luận với những đề xuất liên quan đến đời sống nhân viên. Trước đó, ông từng công bố kế hoạch cấm nhân viên nhận tiền thách cưới và tổ chức đám cưới xa hoa. Ông thậm chí đề xuất hủy các chế độ phúc lợi của những người không tuân thủ.
Sau đó, ông Yu xin lỗi và thay đổi cách tiếp cận. Thay vì xử phạt, ông chuyển sang khen thưởng những nhân viên từ bỏ tiền thách cưới và các đám cưới xa hoa.
Một số người cho rằng tài khoản mạng xã hội cá nhân có thể là nơi ông Yu thử nghiệm các ý tưởng trước khi quyết định có triển khai chúng trên thực tế hay không.