Cục trưởng Cục Thuế Mai Xuân Thành.
Cục Thuế vừa tổ chức Hội thảo chuyên đề “Cải cách thuế trong kỷ nguyên số: Từ xu hướng toàn cầu đến chiến lược hành động tại Việt Nam”, nhằm nhìn nhận rõ các thách thức, khoảng cách và cơ hội đổi mới để xây dựng nền quản trị thuế hiện đại, minh bạch và tiệm cận chuẩn mực quốc tế.
Phát biểu chỉ đạo tại hội thảo, Cục trưởng Mai Xuân Thành nhấn mạnh, việc triển khai thành công hệ thống hóa đơn điện tử và vận hành eTax Mobile cho thấy ngành Thuế đã đạt được những bước tiến quan trọng trong quá trình số hóa quản lý thuế.
Tuy nhiên, theo Cục trưởng, bối cảnh hiện nay đang thay đổi rất nhanh khi chuyển đổi số và các mô hình kinh doanh toàn cầu làm thay đổi sâu sắc phương thức quản lý thuế truyền thống.
Dẫn các nghiên cứu của OECD, Deloitte và EY, ông Mai Xuân Thành cho biết, năm 2025 có khoảng 86% quốc gia trên thế giới đang chuyển mạnh sang mô hình “Quản lý thuế 3.0”, nơi việc tính toán và quản lý thuế được thực hiện gần như theo thời gian thực dựa trên dữ liệu số.
Cùng với đó, hơn 82% các tập đoàn lớn toàn cầu đang tái cấu trúc để đáp ứng yêu cầu minh bạch dữ liệu và phát triển bền vững theo chuẩn ESG. Nhiều quốc gia cũng đang thúc đẩy triển khai Thuế tối thiểu toàn cầu, Thuế Carbon và các mô hình thuế tích hợp trong nền kinh tế số.
“Mặc dù cơ quan thuế hiện đang quản lý khối lượng dữ liệu hóa đơn điện tử rất lớn, song vẫn tồn tại tình trạng ‘quá tải dữ liệu thô nhưng thiếu hụt tri thức phân tích’. Theo đó, tư duy quản lý dựa nhiều vào hậu kiểm thủ công sẽ không còn phù hợp trong bối cảnh doanh nghiệp và nền kinh tế đang vận hành trên nền tảng số và dữ liệu thời gian thực”, Cục trưởng Mai Xuân Thành thẳng thắn nhìn nhận.
Người đứng đầu ngành Thuế cũng yêu cầu các đơn vị “phải nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng khoảng cách”, đối chiếu trực tiếp mô hình quản lý thuế của Việt Nam với kinh nghiệm quốc tế và các xu hướng phát triển của thuế toàn cầu.
Đồng thời, Cục trưởng đề nghị các Ban, đơn vị “thảo luận thực chất, phản biện thẳng thắn”, tránh tình trạng nể nang, xuôi chiều và phải dám chỉ ra những lỗ hổng, điểm yếu trong quy trình hiện tại để tìm giải pháp.
Theo ông Mai Xuân Thành, mọi xu hướng toàn cầu như Thuế tối thiểu toàn cầu, Thuế Carbon (CBAM) hay Thuế tích hợp (Embedded Tax) cuối cùng đều phải trả lời được câu hỏi: “Cục Thuế phải làm gì, lộ trình ra sao và ai chịu trách nhiệm”.
Tại hội thảo, nhiều chuyên đề trọng tâm đã được các đơn vị nghiên cứu, tham luận như lộ trình điều chỉnh chính sách ưu đãi thuế và Thuế Carbon; thực tiễn quản lý Thuế tối thiểu toàn cầu; cải cách quy trình giải quyết tranh chấp thuế quốc tế; xây dựng hệ sinh thái thuế tích hợp; kiểm tra thuế dựa trên dữ liệu; quản trị rủi ro chuyển giá; quản lý rủi ro với mô hình kinh doanh trên nền tảng số.
Ngoài ra, hội thảo cũng dành nhiều thời gian trao đổi về quản trị dữ liệu thuế, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong kiểm tra, giám sát giao dịch liên kết và dòng tiền xuyên biên giới; yêu cầu minh bạch hóa báo cáo thuế đối với các tập đoàn đa quốc gia cũng như bài toán phát triển nguồn nhân lực công nghệ thông tin chất lượng cao cho ngành Thuế.
Kết luận tại hội thảo, Cục trưởng Mai Xuân Thành nhấn mạnh chuyển đổi số không chỉ là nhiệm vụ công nghệ mà là quá trình tái thiết toàn diện phương thức quản trị thuế.
Theo ông, các giải pháp đổi mới cần hướng tới tăng cường ứng dụng dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và công nghệ số trong toàn bộ quy trình quản lý thuế, qua đó từng bước xây dựng nền quản trị thuế hiện đại, thông minh và tiệm cận các chuẩn mực quốc tế.
