Trong phiên tòa liên quan đến vụ kiện giữa Elon Musk và OpenAI diễn ra hôm thứ Tư, Mira Murati, cựu Giám đốc Công nghệ của OpenAI đã đưa ra lời khai gây chú ý khi cáo buộc CEO Sam Altman nói dối bà về quy trình an toàn của một mô hình AI mới.
Những phát biểu này tiếp tục nối dài chuỗi tranh cãi về phong cách lãnh đạo của Altman, người từng bị chính hội đồng quản trị OpenAI sa thải chớp nhoáng vào cuối năm 2023 trước khi quay trở lại vị trí điều hành.
Theo đoạn video lời khai được trình chiếu tại tòa, Murati cho biết Altman từng khẳng định với bà rằng bộ phận pháp lý của OpenAI xác định một mô hình GPT mới không cần phải trải qua quy trình đánh giá của hội đồng an toàn triển khai nội bộ.
Tuy nhiên, khi được hỏi trực tiếp dưới lời thề liệu Altman có nói thật với bà hay không, Murati trả lời ngắn gọn: “Không”.
Cáo buộc này lập tức trở thành một trong những chi tiết đáng chú ý nhất của phiên xử, bởi nó liên quan trực tiếp đến vấn đề vốn luôn được xem là “trọng tâm sống còn” của OpenAI: kiểm soát rủi ro và an toàn AI.
Mira Murati nói Sam Altman làm suy yếu đội ngũ lãnh đạo
Trong lời khai, Murati mô tả khoảng thời gian làm việc tại OpenAI là cực kỳ khó khăn và phức tạp. Bà cho biết vấn đề không nằm ở kỹ thuật mà chủ yếu xuất phát từ cách điều hành và quản trị nội bộ.
Theo Murati, bà nhiều lần yêu cầu Altman đưa ra định hướng lãnh đạo rõ ràng thay vì khiến công việc của các lãnh đạo cấp cao trở nên khó khăn hơn. Cựu CTO OpenAI nói rằng bà muốn CEO của công ty “lãnh đạo một cách rõ ràng, chứ không phải làm suy yếu khả năng làm việc” của mình.
Sự việc liên quan đến quy trình an toàn AI được Murati xem là ví dụ điển hình. Sau khi trao đổi với Altman, bà đã tìm đến Jason Kwon, người gia nhập OpenAI năm 2021 với vai trò cố vấn pháp lý và hiện là giám đốc chiến lược của công ty để xác minh thông tin.
Cựu CTO OpenAI - Mira Murati
Tại đây, Murati phát hiện điều bà gọi là “sự không nhất quán” giữa những gì Altman và Kwon nói với mình. Theo lời khai, bà xác nhận rằng hai người đã đưa ra những thông tin không giống nhau về việc mô hình AI mới có cần thông qua hội đồng an toàn triển khai hay không.
Lo ngại về rủi ro, Murati cho biết cuối cùng bà vẫn đảm bảo mô hình này được đưa ra hội đồng xem xét trước khi triển khai. Những chi tiết này càng khiến dư luận chú ý hơn tới cách OpenAI vận hành nội bộ trong giai đoạn công ty tăng trưởng thần tốc sau thành công của ChatGPT.
Từ một phòng thí nghiệm AI phi lợi nhuận, OpenAI nhanh chóng trở thành một trong những công ty công nghệ quyền lực nhất thế giới, kéo theo áp lực khổng lồ về tốc độ phát triển sản phẩm, gọi vốn và cạnh tranh.
Tuy nhiên, cùng với tốc độ tăng trưởng đó là hàng loạt dấu hiệu rạn nứt trong nội bộ ban lãnh đạo. Không chỉ Murati, nhiều nhân vật cấp cao khác của OpenAI trước đây cũng từng đưa ra những nhận xét tiêu cực về Sam Altman.
Đồng sáng lập OpenAI Ilya Sutskever, trong một bản ghi nhớ dài tới 52 trang gửi hội đồng quản trị, từng mô tả Altman là người có “một kiểu hành vi nhất quán là nói dối, làm suy yếu các giám đốc điều hành và gây chia rẽ giữa họ”.
Trong khi đó, cựu thành viên hội đồng quản trị Helen Toner cũng tiết lộ trong một podcast năm 2024 rằng nhiều lãnh đạo OpenAI đã cung cấp bằng chứng cho hội đồng quản trị về việc Altman “nói dối và thao túng trong các tình huống khác nhau”.
Murati trong phiên tòa lần này cũng đồng tình với mô tả rằng Altman thường xuyên tạo ra sự chia rẽ giữa các giám đốc điều hành và làm suy yếu vị thế của bà trong công ty.
Vụ sa thải chấn động năm 2023 tiếp tục ám ảnh OpenAI
Những lời khai mới đang làm sống lại một trong những biến cố lớn nhất lịch sử Thung lũng Silicon. Đó là vụ hội đồng quản trị OpenAI bất ngờ sa thải Sam Altman vào tháng 11/2023.
Khi đó, hội đồng quản trị tuyên bố Altman “không nhất quán trong các cuộc giao tiếp với hội đồng” và điều này đã “cản trở khả năng thực hiện trách nhiệm của hội đồng”. Tuyên bố cũng khẳng định họ không còn tin tưởng vào năng lực lãnh đạo của Altman đối với OpenAI.
Tuy nhiên, quyết định này nhanh chóng gây ra hỗn loạn chưa từng có bên trong công ty. Hàng trăm nhân viên OpenAI đã ký thư yêu cầu hội đồng quản trị từ chức và kêu gọi đưa Altman quay trở lại. Microsoft, đối tác đầu tư lớn nhất của OpenAI cũng nhanh chóng thể hiện sự ủng hộ dành cho Altman.
Vụ kiện giữa Elon Musk và Sam Altman (CEO OpenAI) vẫn đang tiếp tục
Giữa cuộc khủng hoảng đó, Mira Murati từng được bổ nhiệm làm CEO tạm quyền của OpenAI trong thời gian ngắn. Nhưng trong lời khai trước tòa, bà cho biết bản thân không đồng tình với cách hội đồng xử lý sự việc.
Murati nói rằng ở thời điểm đó, OpenAI đang đứng trước “nguy cơ sụp đổ thảm khốc”. Nhận định này cho thấy mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng nội bộ mà công ty AI hàng đầu thế giới từng phải đối mặt.
Cuối cùng, chỉ sau vài ngày biến động, Altman quay trở lại ghế CEO OpenAI với quyền lực còn lớn hơn trước, trong khi hội đồng quản trị cũ gần như bị thay thế hoàn toàn. Dù vậy, những tranh cãi liên quan đến cách lãnh đạo của ông chưa bao giờ thực sự chấm dứt.
Các lời khai mới tại tòa cho thấy mối quan hệ giữa Altman và nhiều lãnh đạo cấp cao của OpenAI đã rạn nứt từ rất lâu trước cuộc “đảo chính” năm 2023. Sau khi rời OpenAI vào năm 2024, Mira Murati tiếp tục gây chú ý khi thành lập startup AI riêng mang tên Thinking Machines Lab, một đối thủ mới nổi trong cuộc đua trí tuệ nhân tạo tạo sinh.
Động thái này phản ánh xu hướng ngày càng rõ rệt trong ngành AI. Các nhân sự chủ chốt rời những ông lớn công nghệ để xây dựng phòng thí nghiệm riêng, trong bối cảnh cuộc cạnh tranh phát triển mô hình AI ngày càng khốc liệt.
Trong khi đó, phiên tòa giữa Elon Musk và OpenAI vẫn đang tiếp tục thu hút sự quan tâm lớn của giới công nghệ. Không chỉ là cuộc chiến pháp lý giữa những nhân vật quyền lực nhất ngành AI, vụ kiện còn dần hé lộ những góc khuất về cách các công ty AI hàng đầu vận hành phía sau ánh hào quang công nghệ.
*Nguồn bài viết: The Verge
