Mùa thu Hà Nội năm nay nắng ấm hơn các năm - Ảnh: NGUYỄN HIỀN
Những ngày qua, cụm từ "mùa đông không lạnh" được cộng đồng mạng bàn luận sôi nổi, nhiều người tò mò liệu mùa đông năm nay có thực sự không lạnh khi tới thời điểm này, miền Bắc vẫn oi nóng dù sắp lập đông (7-11).
Vì sao sắp hết mùa thu mà chưa thấy se lạnh?
Dữ liệu Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho thấy từ tháng 8 đến hết tháng 10, khu vực Bắc Bộ đã xảy ra 4 đợt nắng nóng diện rộng, với nhiệt độ cao nhất trong các đợt nắng nóng trong tháng 8 phổ biến từ 36-39 độ C, có nơi cao hơn, còn tháng 9 và 10 phổ biến 35,5 - 37,5°C.
Riêng tại Hà Nội, trong tháng 9 và 10 cũng ghi nhận nhiệt độ cao kỷ lục trên 37 độ C - nắng nóng gay gắt.
Bên cạnh các đợt nắng nóng, trong những tháng qua, miền Bắc (bao gồm Hà Nội) còn ghi nhận nhiều khoảng thời gian trời ít mưa, nắng kéo dài khiến cảm giác oi nóng tiếp diễn ngay cả khi đã bước vào mùa thu.
Ông Nguyễn Văn Hưởng, Trưởng phòng dự báo thời tiết, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, cho biết trong hai tháng gần nhất, nhiều trạm khí tượng tại miền Bắc đã quan trắc được giá trị nhiệt độ cao nhất ngày đạt hoặc vượt giá trị lịch sử cùng thời kỳ. Trong đó, tháng 9-2026 ghi nhận 13 trạm, còn tháng 10 có 42/88 trạm.
Đồng thời, lần đầu tiên kể từ năm 1991, miền Bắc ghi nhận nắng nóng diện rộng trong tháng 10 (28-9 đến 2-10).
Vì thế, nhiệt độ trung bình ở miền Bắc trong tháng 8 và 9 phổ biến cao hơn từ 0,5-1 độ C, còn tháng 10 cao hơn từ 2-3 độ C.
"Đây là những dấu hiệu cho thấy sự bất thường của nền nhiệt nói riêng và thời tiết ở các tỉnh miền Bắc nói chung" - ông Hưởng nói.
Dự báo trong khoảng 10 ngày đầu tháng 11, miền Bắc đón một đợt không khí lạnh gây mưa và trời chuyển mát - Ảnh: NAM TRẦN
Mùa đông năm nay khả năng ít rét đậm và ấm hơn từ 1-2 độ C
Về nguyên nhân miền Bắc nóng bất thường dù sắp lập đông, ông Hưởng cho hay nguyên nhân chính là do ảnh hưởng của hiện tượng El Nino đang diễn ra với cường độ rất mạnh.
Theo số liệu quan trắc, chuẩn sai nhiệt độ mặt nước biển khu vực Nino 3.4 đạt mức cao hơn so với trung bình nhiều năm là 2,1°C trong tháng 9 và tăng lên 2,4°C vào tuần giữa tháng 10-2026.
"Theo thống kê vào những năm El Nino có cường độ rất mạnh, nhiệt độ không khí trung bình tháng trong các tháng từ mùa thu năm trước đến mùa hè năm sau thường cao hơn trung bình các năm, có tháng cao hơn từ 1-2°C.
Ngoài ra với hình thế thời tiết thì có thể thấy giai đoạn vừa qua lưỡi áp cao cận nhiệt đới hoạt động mạnh, bao trùm khu vực Bắc Bộ tạo ra trường dòng giáng ở Bắc Bộ, khiến cho cường độ nắng ở Bắc Bộ gia tăng và hệ quả là nền nhiệt miền Bắc trong thời gian qua tăng cao hơn so với trung bình", ông Hưởng giải thích.
Dự báo về không khí lạnh trong thời gian tới, ông Hưởng cho biết trong khoảng nửa đầu tháng 11-2026, miền Bắc có khả năng chịu ảnh hưởng của một đợt không khí lạnh, dưới tác động của không khí lạnh miền Bắc có khả năng xuất hiện mưa và trời chuyển mát.
Cơ quan khí tượng nhận định từ nay đến tháng 1-2027, trạng thái El Nino tiếp tục duy trì cường độ rất mạnh với xác suất rất cao ở mức 96% và khả năng còn duy trì tới đầu hè năm sau.
Vì thế, dự báo không khí lạnh có khả năng hoạt động yếu hơn trung bình nhiều năm. Rét đậm, rét hại có khả năng xuất hiện muộn hơn so với quy luật khí hậu và số ngày rét đậm, rét hại tại Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ phổ biến thấp hơn trung bình các năm cùng thời kỳ.
Tuy nhiên, vẫn có khả năng xảy ra các đợt rét đậm, rét hại gây giảm nhiệt độ mạnh nhưng xảy ra ngắn ngày.
Trong thời kỳ cuối mùa đông số ngày mưa nhỏ, mưa phùn ở miền Bắc có khả năng ít hơn các năm.
Dự báo nhiệt độ trung bình trong tháng 11 khả năng cao hơn trung bình các năm từ 1-2°C, còn tháng 12 và tháng 1-2027 có thể cao hơn từ 0,5 - 1,5 độ C.
Trong giai đoạn từ tháng 2 đến 4-2027, nhiệt độ trung bình khả năng cao hơn từ 1-2 độ C, có nơi trên 2 độ C.
