Cột mốc đáng mong chờ
Nga vừa đạt được một cột mốc quan trọng trong chương trình phát triển hàng không dân dụng khi chiếc máy bay chở khách MS-21-310 sản xuất hàng loạt đầu tiên thực hiện thành công chuyến bay mở màn.
Đáng chú ý, toàn bộ linh kiện và thiết bị trên máy bay này đều do các doanh nghiệp trong nước tự sản xuất. Chuyển giai đoạn từ dây chuyền sản xuất sang thử nghiệm cấp chứng nhận, sự kiện này cho thấy quyết tâm của Moscow trong việc tái thiết ngành hàng không thương mại dựa trên nền tảng công nghệ nội địa, hướng tới xóa bỏ hoàn toàn sự phụ thuộc vào các dòng máy bay phương Tây.
Từng sở hữu một trong những ngành công nghiệp hàng không dân dụng hàng đầu thế giới dưới thời Liên Xô, lĩnh vực này tại Nga đã rơi vào khủng hoảng trầm trọng sau khi Liên bang tan rã vào năm 1991. Hậu quả là các hãng hàng không Nga phải phụ thuộc nặng nề vào tàu bay của Boeing và Airbus, trong khi hoạt động sản xuất nội địa gần như đóng băng hoàn toàn.
Khác với các nguyên mẫu MS-21 trước đây vốn vẫn dựa nhiều vào hệ thống nhập khẩu và linh kiện do phương Tây cung cấp, phiên bản MS-21-310 chuẩn sản xuất hàng loạt đã được trang bị 100% thiết bị do Nga chế tạo.
Trái tim của tàu bay là cặp động cơ turbofan Aviadvigatel PD-14, kết hợp cùng hệ thống điện tử hàng không, cánh vật liệu composite, hệ thống điều khiển bay và nhiều thiết bị thiết yếu khác được phát triển hoàn toàn trong nước theo chương trình thay thế hàng nhập khẩu của chính phủ.
Trong chuyến bay thử nghiệm đầu tiên, các phi công thử nghiệm đã tiến hành đánh giá độ ổn định, khả năng điều khiển cũng như hiệu suất vận hành của các hệ thống trên máy bay. Tập đoàn hàng không vũ trụ quốc doanh Rostec xác nhận toàn bộ các mục tiêu đặt ra cho chuyến bay đều đã hoàn thành tốt đẹp.
Vượt khỏi lệnh trừng phạt
Tầm vóc chiến lược của dự án MS-21-310 vượt xa khuôn khổ của một dòng máy bay thương mại thông thường. Đây được xem là một trong những dự án công nghiệp và công nghệ then chốt nhất của Nga, có ý nghĩa quyết định đối với sức bền kinh tế, sự chủ động về hàng không vũ trụ và tương lai lâu dài của ngành hàng không dân dụng nước này.
Mục tiêu chiến lược hàng đầu của chương trình là đập tan sự lệ thuộc vào các nhà sản xuất và cung ứng hàng không phương Tây. Trước cuộc chiến kinh tế từ phương Tây — vốn phong tỏa nguồn cung máy bay, phụ tùng thay thế, động cơ, thiết bị điện tử hàng không cho đến vật liệu composite từ các tập đoàn lớn như Boeing, Airbus, Pratt & Whitney, Honeywell hay Collins Aerospace — MS-21-310 xuất hiện như một giải pháp thay thế nội địa hoàn hảo, giúp duy trì sự sống còn cho ngành hàng không thương mại Nga.
Bên cạnh đó, năng lực tự chủ sản xuất máy bay chở khách còn mang lại lợi thế vô cùng lớn trong các cuộc xung đột kéo dài, khi dòng máy bay này hoàn toàn có thể được trưng dụng để phục vụ công tác logistics khi cần thiết.
Không những thế, MS-21-310 còn đóng vai trò là đòn bẩy thúc đẩy quá trình tái thiết toàn bộ nền tảng chế tạo hàng không vũ trụ của Nga. Việc phát triển dòng máy bay này đòi hỏi Moscow phải tự xây dựng năng lực sản xuất nội địa trên hàng loạt lĩnh vực then chốt, từ chế tạo động cơ, điện tử hàng không, máy tính điều khiển bay, sản xuất cánh composite, cho đến hệ thống thủy lực và các linh kiện điện tử.
Nhiều công nghệ trong số này không chỉ phục vụ hàng không dân dụng mà còn có thể ứng dụng trực tiếp vào lĩnh vực hàng không quân sự cũng như các ngành công nghệ cao khác.
Trong bối cảnh các hãng hàng không Nga vẫn đang phải duy trì vận hành đội máy bay Boeing và Airbus ngày càng già cỗi — vốn gặp muôn vàn khó khăn về bảo dưỡng do đứt gãy nguồn cung phụ tùng và hỗ trợ kỹ thuật — việc sản xuất hàng loạt thành công MS-21-310 sẽ mang đến một phương án thay thế bền vững, được đảm bảo hoàn toàn bởi chuỗi cung ứng trong nước.