Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae trong chuyến thăm Việt Nam tháng 5-2026 - Ảnh: VGP
Chuyến thăm chính thức Nhật Bản từ ngày 8 đến 11-11 của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân có ý nghĩa đặc biệt.
Đây là chuyến thăm Nhật Bản đầu tiên của của người đứng đầu Đảng và Nhà nước Việt Nam.
Đây đồng thời là chuyến thăm đầu tiên của lãnh đạo chủ chốt Việt Nam tới Nhật Bản sau Đại hội XIV của Đảng, và ngay sau chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae vào tháng 5 vừa qua.
Mở rộng không gian, tạo chiều sâu cho hợp tác Việt - Nhật
Sau hơn nửa thế kỷ thiết lập quan hệ ngoại giao (năm 1973), hai nước đã xây dựng nền tảng vững chắc, nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện vào tháng 11-2023.
Hợp tác giữa hai nước không ngừng phát triển và ngày càng có hiệu quả trên mọi lĩnh vực, từ chính trị, an ninh đến kinh tế, văn hóa và giao lưu nhân dân.
Nhật Bản là một trong những đối tác kinh tế hàng đầu, đối tác quan trọng về ODA, đầu tư, thương mại, đào tạo nhân lực và chuyển giao công nghệ của Việt Nam.
Với gần 700.000 người, cộng đồng Việt Nam tại Nhật Bản hiện là cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài lớn thứ hai thế giới, đóng góp tích cực vào phát triển quan hệ và giao lưu nhân dân hai nước.
Quan hệ Việt Nam - Nhật Bản phát triển mạnh mẽ trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực có những chuyển biến lớn với tác động sâu rộng, như cạnh tranh chiến lược, chiến tranh nóng ở những khu vực trọng yếu, chuỗi cung ứng hứng chịu các nguy cơ đứt gãy, gián đoạn, nhiều thách thức an ninh phi truyền thống trở nên gay gắt hơn.
Chúng ta tin tưởng trong chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nhật Bản sẽ được đưa lên tầm cao mới, với không gian hợp tác rộng mở hơn cùng với chiều sâu chiến lược và hiệu quả thực chất.
Trên nền tảng tin cậy chiến lược được củng cố vững chắc hơn, hai nước cần và có thể phối hợp chặt chẽ trong các lĩnh vực thiết yếu, tăng cường liên kết kinh tế với các mục tiêu, chương trình, kế hoạch cụ thể.
Mục tiêu là nhằm nâng cao năng lực sản xuất, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và giá trị gia tăng tại mỗi nước, góp phần trực tiếp bảo đảm an ninh kinh tế, năng lượng, lương thực, đồng thời nâng cao năng lực tự chủ chiến lược và thực hiện các mục tiêu phát triển của mỗi nước.
Nâng cao năng lực tự chủ chiến lược
Nguyên Tổng lãnh sự Việt Nam tại Fukuoka Vũ BìnhThời gian qua, sự chuyển biến về chất trong quan hệ hai nước đang dần được chuyển hóa thành những kết quả hợp tác cụ thể, góp phần nâng cao năng lực tự chủ chiến lược của mỗi nước, bảo đảm an ninh kinh tế, năng lượng, lương thực và tăng cường sức chống chịu của các chuỗi cung ứng.
Tự chủ chiến lược không có nghĩa là tự cung tự cấp hay hạn chế sự phụ thuộc vào bên ngoài bằng mọi giá, mà là khả năng chủ động lựa chọn, ứng phó và phát triển trên cơ sở nội lực vững mạnh cùng những quan hệ hợp tác quốc tế tin cậy.
Khi mỗi nước có thể tin cậy vào năng lực và sự đồng hành của đối tác, sự bổ trợ và phối hợp không làm giảm mà trái lại, mở rộng không gian và tăng cường năng lực tự chủ của mỗi quốc gia.
Thủ tướng Lê Minh Hưng làm việc với đại diện các doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam tại Huế hồi tháng 9-2026 - Ảnh: VGP
Điều đáng mừng và đáng tự hào là hợp tác song phương thời gian qua đã chứng minh hai nước có ngày càng có nhiều hơn những thế mạnh có thể bổ sung cho nhau.
Khủng hoảng tại Trung Đông và nguy cơ gián đoạn nguồn cung qua eo biển Hormuz cho thấy mức độ dễ tổn thương của các nền kinh tế trước những cú sốc bên ngoài.
Việc Nhật Bản hỗ trợ thu xếp nguồn dầu thô cho Nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn trong khuôn khổ sáng kiến POWERR Asia là minh chứng sinh động cho hiệu quả của hợp tác chiến lược.
Sự hỗ trợ này vừa góp phần bảo đảm nguồn cung năng lượng cho Việt Nam, vừa duy trì chuỗi cung ứng những sản phẩm quan trọng cho Nhật Bản. Hai bên cũng đang tiến hành đẩy mạnh hợp tác về dự trữ dầu mỏ, đa dạng hóa nguồn năng lượng, LNG, năng lượng tái tạo và khoáng sản thiết yếu.
Trong lĩnh vực lương thực, hợp tác về nông nghiệp công nghệ cao, chế biến, bảo quản và thích ứng biến đổi khí hậu có ý nghĩa thiết thực.
Việc Nhật Bản hỗ trợ Việt Nam triển khai Đề án một triệu héc ta lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long là một ví dụ cụ thể về kết hợp thế mạnh công nghệ, quản trị với tiềm năng sản xuất và các nguồn lực của Việt Nam không chỉ vì các lợi ích ngắn hạn, trước mắt mà còn hướng đến các mục tiêu lâu dài chung.
Phó chủ tịch thường trực UBND TP.HCM Nguyễn Lộc Hà và đại diện các sở ban ngành chụp ảnh với đoàn công tác tỉnh Aichi, Nhật Bản hồi tháng 7-2026 - Ảnh: THANH HIỆP
Trong giai đoạn phát triển mới, quan hệ hai nước đang đứng trước những yêu cầu và kỳ vọng cao hơn.
Đại hội XIV của Đảng xác định yêu cầu nâng cao năng lực tự chủ chiến lược, tự cường, đẩy mạnh khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đồng thời coi đối ngoại và hội nhập quốc tế là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên.
Với nền tảng quan hệ đã được xây dựng, Việt Nam và Nhật Bản có nhiều điều kiện để hiện thực hóa tầm nhìn đó.
Điều quan trọng là chuyển các cam kết cấp cao thành chương trình, dự án cụ thể, có nguồn lực, lộ trình và cơ chế triển khai hiệu quả, với sự tham gia của chính phủ, doanh nghiệp, giới khoa học và người dân hai nước.
Với cách nhìn đó, chúng ta càng tin tưởng rằng, cùng với việc góp phần đưa quan hệ Việt Nam - Nhật Bản lên tầm cao mới, phục vụ lợi ích phát triển của mỗi nước và của cả hai nước, chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ là một đóng góp ý nghĩa lớn vào việc xây dựng một khu vực châu Á - Thái Bình Dương hòa bình, ổn định, hợp tác và thịnh vượng.
