Tổng thống Trump tuyên bố thoả thuận cho phép Mỹ kiểm soát an ninh của Greenland. (Ảnh: AP)
Tổng thống Donald Trump dự kiến gặp các nhà lãnh đạo Greenland và Đan Mạch trong ngày 22/9 (theo giờ Mỹ), để ký thỏa thuận có thể giúp chấm dứt căng thẳng xoay quanh hòn đảo có vị trí chiến lược và giàu tài nguyên khoáng sản này.
Theo các nguồn tin, thỏa thuận sẽ cho phép Mỹ mở rộng hiện diện quân sự tại Greenland.
Ngoài căn cứ không gian Pituffik hiện có, thỏa thuận dự kiến dẫn đến việc Mỹ mở thêm hai cơ sở quân sự: Narsarsuaq - căn cứ không quân thời Chiến tranh Lạnh hiện chỉ còn vài chục cư dân; và Mestersvig - hiện được đội tuần tra chó kéo xe Sirius của Đan Mạch sử dụng.
Greenland hiện là lãnh thổ tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch. Hòn đảo nằm giữa Bắc cực và Bắc Mỹ, có trữ lượng lớn về tài nguyên năng lượng.
Việc ông Trump từng tuyên bố không loại trừ khả năng sử dụng biện pháp quân sự hoặc kinh tế để giành quyền kiểm soát Greenland đã châm ngòi cho một cuộc khủng hoảng ngoại giao trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đầu năm nay, cuối cùng dẫn tới việc Đan Mạch và chính quyền Greenland chấp nhận đàm phán và thoả thuận với Mỹ.
Thỏa thuận đánh dấu sự mở rộng đáng kể cơ sở hạ tầng quân sự của Mỹ trên hòn đảo này - lần mở rộng lớn đầu tiên kể từ thời Chiến tranh Lạnh, khi Mỹ duy trì 17 cơ sở và hơn 10.000 quân nhân tại Greenland.
Nga sở hữu một hạm đội hải quân ở Bắc cực, bao gồm các tàu ngầm mang vũ khí hạt nhân. Đây được coi là khu vực thuộc phạm vi lợi ích chiến lược của Mátxcơva. Nga cũng đang phát triển một tuyến vận tải biển qua đây để kết nối với các quốc gia châu Á.
Trước đây, Nga nhiều lần phản đối các cuộc tập trận của NATO tại Bắc cực, gọi đó là hoạt động “mang tính khiêu khích”.
Trong những năm gần đây, Trung Quốc cũng bắt đầu gia tăng hoạt động tại khu vực giàu tài nguyên này, chủ yếu thông qua hợp tác với Mátxcơva.
