Trong giới kinh doanh toàn cầu, cái tên Hyundai không chỉ là biểu tượng của ngành công nghiệp ô tô hay đóng tàu Hàn Quốc, mà còn đại diện cho tinh thần vươn lên từ tro tàn chiến tranh. Tuy nhiên, ít ai biết rằng người đặt nền móng cho đế chế kinh tế trị giá hàng chục tỷ USD này – cố Chủ tịch Chung Ju-yung – từng bắt đầu sự nghiệp bằng công việc của một người thợ phụ hồ gánh gạch, phu kéo xe và người giao gạo dạo.
4 lần bỏ nhà ra đi và những giờ làm phụ hồ nơi công trường
Chung Ju-yung sinh năm 1915 trong một gia đình nông dân nghèo tại Tongchon (nay thuộc Triều Tiên). Là con cả trong gia đình 6 anh em, ước mơ học làm thầy giáo của ông sớm bị dập tắt bởi cái nghèo. Giữa những mùa màng thất bát và cảnh đói ăn triền miên, câu hỏi luôn ám ảnh cậu thanh niên trẻ về việc liệu chăm chỉ làm nông có giúp mình thoát khỏi kiếp nghèo khổ hay không.
Không chịu buông xuôi, Chung Ju-yung đã 4 lần quyết tâm rời quê hương tìm đường sống. Lần đầu tiên vào năm 16 tuổi, ông cùng bạn trốn lên thị trấn Kowon làm thợ phụ hồ tại một công trường xây dựng. Dù công việc cực kỳ nặng nhọc khi phải gánh vác gạch đá nặng trĩu dưới nắng hè, ông lại cảm thấy hạnh phúc vì lần đầu tiên tự tay kiếm ra tiền, trước khi bị cha tìm thấy và lôi về sau 2 tháng.
Gia đình họ Chung
Những lần trốn nhà tiếp theo đầy gian truân khi ông từng bị lừa hết sạch tiền ở Seoul, hay bị cha bắt về ngay khi đang bán trộm con bò của gia đình để lấy tiền học kế toán. Đến năm 18 tuổi, ông quyết định rời làng lần thứ 4 và chấp nhận làm bất cứ việc gì từ lao công, phu kéo xe cho đến thợ phụ hồ.
Sau nhiều tháng bán sức lao động chân tay, ông xin được làm người giao hàng cho cửa hàng gạo Bokheung. Nhờ sự chăm chỉ, thật thà và trí nhớ tốt, ông được chủ tiệm giao quản lý sổ sách kế toán chỉ sau 6 tháng. Đến năm 1937, khi chủ tiệm nghỉ hưu, ông được tin tưởng giao lại toàn bộ cửa hàng – bước đệm thương trường đầu tiên ở tuổi 22.
Tai nạn, chiến tranh và ý chí cố gắng đến cùng
Sự nghiệp buôn gạo vừa chớm nở thì chiến tranh nổ ra khiến chính quyền Nhật Bản áp đặt chế độ phân phối lương thực vào năm 1939, buộc cửa hàng gạo phải đóng cửa. Không nản chí, năm 1940, Chung Ju-yung vay 3.000 Won mua lại một xưởng sửa chữa ô tô, nhưng chỉ 25 ngày sau, một người thợ bất cẩn đã làm xưởng bốc cháy thành tro bụi.
Mất trắng và gánh trên tay khoản nợ lớn, ông tiếp tục vay tiền dựng lại xưởng dưới dạng một túp lều tạm bất hợp pháp. Khi chính quyền liên tục gửi công văn yêu cầu dỡ bỏ, Chung Ju-yung đã kiên trì đến đồn cảnh sát mỗi ngày để khiếu nại. Sự lì lợm và quyết tâm của ông cuối cùng đã khiến cảnh sát phải nhượng bộ cho xưởng tiếp tục hoạt động. Chỉ trong 3 năm, xưởng phát triển từ 20 lên 70 nhân công trước khi bị quân đội ép sáp nhập vào nhà máy thép, giúp ông tích lũy được khoản vốn 50.000 Won để chờ thời cơ lớn hơn.
Nhà sáng lập Hyundai thời trẻ
"Không có đường thì tự làm đường mà đi"
Năm 1946, khi chiến tranh kết thúc, Chung Ju-yung thành lập Công ty Xây dựng Hyundai. Nhận thấy mảng cơ khí ô tô lợi nhuận thấp, ông chuyển hướng sang hạ tầng bất động sản – ngành nghề gợi nhớ đến khoảng thời gian làm phụ hồ thời trẻ của ông. Thời điểm đó, các công ty Hàn Quốc bị đánh giá thấp về kỹ thuật, nên để khẳng định tên tuổi, ông đưa Hyundai đi đấu thầu quốc tế tại dự án đường cao tốc Pallani Narathiwat (Thái Lan) và tự nghiên cứu chế tạo thiết bị xây dựng như máy nén áp suất hay xe trộn bê tông để tối ưu chi phí.
Đúng với triết lý nổi tiếng "Không có đường thì đi tìm đường, tìm không thấy thì tự làm đường mà đi", Hyundai từ một công ty xây dựng thua lỗ do thiếu kinh nghiệm đã vươn lên thành tập đoàn thi công danh tiếng, quay về thâu tóm các siêu dự án nội địa và hợp đồng với quân đội Mỹ.
Từ thập niên 1970 - 1980, Hyundai mở rộng sang ô tô, đóng tàu, điện tử và trở thành Chaebol lớn nhất Hàn Quốc. Xưởng đóng tàu Hyundai vươn lên top 3 thế giới, còn mảng bán dẫn từng đứng thứ 2 toàn cầu. Trước khủng hoảng tài chính châu Á 1997, doanh thu Hyundai vượt 90 tỷ USD, đưa Chung Ju-yung sở hữu khối tài sản hơn 6 tỷ USD – trở thành người giàu nhất Hàn Quốc thời bấy giờ.
Chung Ju-yung đã dựng nên một đế chế từ bàn tay trắng
Dù đứng trên đỉnh cao tiền bạc và quyền lực, ông Chung Ju-yung vẫn duy trì lối sống giản dị của một người xuất thân từ lao động chân tay, còn gia đình ông luôn giữ thói quen ghi chép lại từng khoản chi tiêu nhỏ nhất hàng ngày.
Chung Ju-yung không bao giờ oán trách quá khứ nghèo khó hay những tháng ngày làm phụ hồ vất vả, mà luôn thầm cảm ơn những thử thách đó đã rèn đúc nên ý chí thép, giúp ông tin rằng sự khác biệt giữa thành công và thất bại không nằm ở xuất phát điểm hay tài năng thiên bẩm, mà nằm ở quá trình nỗ lực cùng cách nhìn nhận kết quả.
Trước khi qua đời vào năm 2001, ông nhận được nhiều phần thưởng cao quý như bằng Tiến sĩ Danh dự về Quản trị của Đại học George Washington dù chưa tốt nghiệp cấp ba, cùng huy chương từ Nữ hoàng Anh Elizabeth II và chính phủ nhiều nước. Từ một cậu bé phụ hồ gánh gạch nơi công trường bị cha lôi về nhà 4 lần, Chung Ju-yung đã chứng minh rằng chỉ cần không khuất phục trước số phận, mọi công việc chân tay bình thường đều có thể trở thành bệ phóng tạo nên đế chế nghìn tỷ.
