Chuyến bay kéo dài 6 giờ qua nửa tối của hành tinh này là điểm nhấn quan trọng trong lần trở lại Mặt trăng đầu tiên của NASA kể từ kỷ nguyên Apollo, đánh dấu một bước tiến nữa hướng tới mục tiêu đổ bộ Mặt trăng ở khu vực gần cực nam chỉ trong 2 năm nữa.
Bốn phi hành gia, gồm 3 người Mỹ và 1 người Canada, đã vượt qua kỷ lục khoảng cách 400.171 km mà sứ mệnh Apollo 13 thiết lập vào tháng 4/1970.
Họ tiếp tục bay, lao đi ngày càng xa Trái đất. Trước khi kết thúc, Artemis II đã phá kỷ lục cũ với khoảng cách 6.600 km.
“Tôi không thể tin vào những gì mình có thể nhìn thấy bằng mắt thường từ Mặt trăng lúc này. Thật không thể tin nổi”, phi hành gia người Canada Jeremy Hansen đã phát tín hiệu vô tuyến trước khi bay ngang qua. Ông kêu gọi “thế hệ hiện tại và tiếp theo không để kỷ lục này tồn tại lâu”.
Ngay sau khi phá kỷ lục của Apollo 13, các phi hành gia đã xin phép đặt tên cho 2 miệng hố mới quan sát được trên Mặt trăng. Họ đề xuất dùng Integrity - tên của tàu vũ trụ của họ, và Carroll để tưởng nhớ vợ của chỉ huy Reid Wiseman, người đã qua đời vì ung thư năm 2020. Wiseman đã khóc khi Hansen gửi yêu cầu đến Trung tâm Điều khiển nhiệm vụ, và cả 4 phi hành gia đã ôm nhau trong nước mắt.
“Cảnh tượng thật hùng vĩ”, Wiseman phát tín hiệu vô tuyến sau khi lấy lại bình tĩnh và bắt đầu chụp ảnh. Các phi hành gia báo cáo rằng họ đã chụp được cả Mặt trăng và Trái đất trong cùng một bức ảnh, và liên tục mô tả cảnh tượng về những gì họ đang nhìn thấy cho các nhà khoa học ở Houston biết.
Một số đỉnh núi sáng đến nỗi Victor Glover nhận xét là trông như thể chúng được bao phủ bởi tuyết. Ngoài việc chụp ảnh phong cảnh bằng máy ảnh Nikon mạnh mẽ, các phi hành gia cũng lấy iPhone ra để chụp một vài bức ảnh ngẫu hứng.
Mặt trăng nhìn từ một góc của tàu Orion. (Ảnh: NASA/AP)
Bốn phi hành gia Wiseman, Glover, Hansen và Christina Koch bắt đầu ngày trọng đại với giọng nói của chỉ huy Apollo 13 Jim Lovell, người đã ghi âm thông điệp đánh thức chỉ 2 tháng trước khi ông qua đời vào tháng 8 năm ngoái. “Chào mừng đến với khu phố cũ của tôi. Đây là một ngày lịch sử và tôi biết các bạn sẽ bận rộn như thế nào, nhưng đừng quên tận hưởng khung cảnh”, Lovell nói.
Họ mang theo huy hiệu lụa Apollo 8 đã cùng Lovell lên Mặt trăng, rồi khoe nó trước di chuyển qua nửa tối của hành tinh. “Thật vinh dự khi có nó trên tàu cùng chúng tôi. Hãy cùng nhau có 1 ngày tuyệt vời”, Wiseman nói.
Con tàu đi theo tuyến đường hình số 8 tận dụng lực hấp dẫn của Trái đất và Mặt trăng, nhờ đó giảm nhu cầu sử dụng nhiên liệu. Hành trình này sẽ đưa nhóm phi hành gia vào đúng quỹ đạo trở về Trái đất sau khi họ bay qua nửa tối Mặt trăng vào tối 6/4 (giờ Mỹ).
Wiseman và phi hành đoàn của ông đã dành nhiều năm nghiên cứu địa lý Mặt trăng để chuẩn bị cho sự kiện lớn này, và đã bổ sung thêm hiện tượng nhật thực toàn phần vào chương trình nghiên cứu của họ trong vài tuần qua.
Mục tiêu khoa học hàng đầu của họ là lưu vực Orientale nơi có 3 vòng tròn đồng tâm, với vòng ngoài cùng trải dài gần 950km.
Các mục tiêu khác của họ là tham quan địa điểm hạ cánh của Apollo 12 và 14 năm 1969 và 1971, cũng như rìa khu vực cực nam - khu vực ưu tiên của các sứ mệnh đổ bộ trong tương lai.
Artemis II là chuyến bay đầu tiên của NASA đưa phi hành gia lên Mặt trăng kể từ sứ mệnh Apollo 17 năm 1972. Nó đặt nền móng cho Artemis III vào năm tới, với phi hành đoàn Orion khác sẽ thực hành việc kết nối với tàu đổ bộ Mặt trăng trên quỹ đạo quanh Trái đất. Đỉnh cao sẽ là cuộc đổ bộ lên Mặt trăng do 2 phi hành gia thực hiện ở khu vực gần cực nam Mặt trăng, trong sứ mệnh Artemis IV vào năm 2028.
