Nhận định trên được Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đưa ra tại phiên họp thứ nhất của Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản sau khi được kiện toàn, sáng 13/10.
Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc. (Ảnh: Chinhphu.vn)
Phó Thủ tướng Thường trực đánh giá lĩnh vực nhà ở và thị trường bất động sản thời gian qua đạt được một số kết quả tích cực nhưng vẫn đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức.
Trong đó, việc thực hiện chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê còn chậm. Năm 2026, các địa phương được giao chỉ tiêu phát triển hơn 97.000 căn nhà ở xã hội, nhưng 9 tháng đầu năm, cả nước mới hoàn thành gần 47.000 căn, đạt khoảng 48% kế hoạch.
Phó Thủ tướng Thường trực cho biết giá nhà vẫn vượt quá khả năng chi trả của phần lớn người dân, trong khi bất động sản tồn kho có xu hướng tăng, tiếp cận vốn tín dụng khó khăn, ảnh hưởng đến sức mua và khả năng hấp thụ của thị trường.
“Giá nhà vẫn vượt khả năng chi trả của đại đa số người dân, nhất là công nhân, người lao động, kể cả một bộ phận cán bộ, công chức. Trong khi đó, lượng bất động sản tồn kho có xu hướng tăng, việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng còn khó khăn, ảnh hưởng đến sức mua và khả năng hấp thụ của thị trường”, Phó Thủ tướng Thường trực nêu rõ.
Trước thực trạng này, Thủ tướng đã chỉ đạo Bộ Xây dựng rà soát đầy đủ lượng bất động sản tồn kho để có giải pháp xử lý phù hợp; đồng thời tập trung tháo gỡ những khó khăn về nguồn vốn tín dụng, nhất là nguồn vốn tín dụng chính sách phục vụ phát triển nhà ở.
Phó Thủ tướng Thường trực cũng chỉ ra tình trạng nhiều dự án bất động sản tồn đọng, vướng mắc kéo dài, chủ yếu liên quan đến pháp lý, đất đai, tài chính, cần sớm được giải quyết để khơi thông nguồn lực xã hội.
Về nhiệm vụ của Ban Chỉ đạo sau khi được kiện toàn, Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh nguyên tắc “một việc chỉ giao một cơ quan, một tổ chức”, đồng thời phải cá thể hóa trách nhiệm trong tổ chức thực hiện.
Đối với các dự án tồn đọng, khó khăn, vướng mắc kéo dài, Phó Thủ tướng Thường trực lưu ý trách nhiệm trực tiếp chỉ đạo của bí thư cấp ủy địa phương theo phân công của cấp có thẩm quyền.
Theo đó, địa phương phải chủ động giải quyết những vấn đề thuộc thẩm quyền; các bộ, ngành có trách nhiệm xử lý những vướng mắc thuộc lĩnh vực quản lý. Những nội dung thuộc thẩm quyền Thủ tướng hoặc vượt thẩm quyền phải được tổng hợp, báo cáo để xem xét, giải quyết.
Liên quan đến việc hoàn thiện thể chế, Phó Thủ tướng Thường trực cho biết Chính phủ đang thúc đẩy sửa đổi các quy định pháp luật về đất đai, nhà ở và kinh doanh bất động sản nhằm tháo gỡ những vướng mắc hiện nay, tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai các dự án mới.
“Chính phủ sẵn sàng lắng nghe, tiếp thu các ý kiến hợp lý, xác đáng của các hiệp hội, doanh nghiệp để hoàn thiện cơ chế, chính sách, pháp luật”, Phó Thủ tướng Thường trực khẳng định.
Nhấn mạnh mục tiêu cuối cùng của các chủ trương, chính sách là phát triển đất nước, không ngừng nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân, Phó Thủ tướng Thường trực cho rằng bảo đảm nhu cầu có nhà ở là vấn đề hết sức quan trọng, cần được quan tâm giải quyết bằng những chính sách, giải pháp thiết thực.
Hoàn thành gần 911.000 căn nhà ở xã hội
Báo cáo tại phiên họp, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết, cả nước có 2.221 dự án bất động sản được thống kê với tổng quy mô vốn đầu tư khoảng 6,87 triệu tỷ đồng. Trong quý III/2026, cả nước ghi nhận khoảng 92.004 giao dịch bất động sản thành công, bằng 92% so với quý trước.
Giá chung cư, đất nền trên thị trường thứ cấp có xu hướng giảm so với quý II/2026, song vẫn duy trì ở mức cao tại các đô thị lớn. Thanh khoản thị trường còn thấp, giao dịch chủ yếu tập trung tại các dự án có pháp lý đầy đủ, vị trí thuận lợi.
Theo báo cáo của 27/34 địa phương, lượng bất động sản tồn kho trong quý III/2026 vào khoảng 51.950 căn, lô/nền, có xu hướng tăng so với quý trước.
“Đây mới là lượng bất động sản tồn kho do các chủ đầu tư báo cáo. Ngoài ra, còn có khối lượng vốn đầu tư dở dang lớn tại các dự án, trong khi hoạt động giao dịch trên thị trường thứ cấp cũng gặp nhiều khó khăn”, Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh lưu ý.
Về phát triển nhà ở xã hội, theo lãnh đạo Bộ Xây dựng, lũy kế đến nay, cả nước có 947 dự án với quy mô 910.933 căn đã hoàn thành, đang triển khai hoặc được chấp thuận chủ trương đầu tư, tương đương khoảng 91% mục tiêu Đề án đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội.
Trong đó, 363 dự án đã hoàn thành với 216.626 căn; 293 dự án đang triển khai xây dựng với 363.065 căn; 291 dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư với 331.242 căn. Riêng 9 tháng đầu năm 2026, cả nước đã hoàn thành 46.962 căn nhà ở xã hội.
Đối với nhà ở cho thuê, đến hết quý III/2026, cả nước hoàn thành 8.314 căn, đạt 48% kế hoạch năm. Bộ Xây dựng dự kiến cả năm 2026 có thể hoàn thành 18.049 căn, đạt 105% kế hoạch.
Đáng chú ý, từ tháng 6 đến nay, cả nước đã khởi công 29 dự án với quy mô 85.594 căn, trong đó có 33.886 căn nhà ở cho thuê, chiếm khoảng 40%.
Báo cáo về tình hình tín dụng bất động sản, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Ngọc Cảnh cho biết, đến cuối tháng 8, dư nợ tín dụng bất động sản đạt khoảng 5,23 triệu tỷ đồng, chiếm hơn 25% tổng dư nợ tín dụng đối với nền kinh tế.
Đối với các chương trình cho vay nhà ở xã hội, dư nợ đạt hơn 51.000 tỷ đồng, trong đó Ngân hàng Chính sách xã hội hơn 26.000 tỷ đồng và các ngân hàng thương mại hơn 25.000 tỷ đồng. Chương trình tín dụng ưu đãi phát triển nhà ở xã hội theo Nghị quyết 33 đã được mở rộng từ 120.000 tỷ đồng lên hơn 153.000 tỷ đồng, với sự tham gia của 11 ngân hàng thương mại.
Đến ngày 31/8, số tiền cam kết cho vay đạt khoảng 50.300 tỷ đồng; doanh số giải ngân đạt khoảng 17.500 tỷ đồng, tăng khoảng 2,3 lần so với cuối năm 2025, trong đó khoảng 15.000 tỷ đồng dành cho chủ đầu tư và 2.500 tỷ đồng dành cho người mua nhà.
Theo Phó Thống đốc Nguyễn Ngọc Cảnh, đầu tư bất động sản có tính chất dài hạn, trong khi nguồn vốn huy động của hệ thống ngân hàng chủ yếu có kỳ hạn ngắn hơn, tiềm ẩn rủi ro thanh khoản. Do đó, cần đa dạng hóa các kênh huy động vốn, tạo nguồn vốn trung và dài hạn bền vững cho thị trường bất động sản.
