Rạng sáng 22/10 (giờ Việt Nam), Manchester United nhận thất bại nặng nề 1-4 trước Como ở Cúp C1 châu Âu (Champions League) . Đội bóng do huấn luyện viên Michael Carrick dẫn dắt đặt nhiều kỳ vọng vào chuyến làm khách trên đất Italy để quên đi chuỗi trận thất vọng tại đấu trường quốc nội. Tuy nhiên, họ tiếp tục trải qua một đêm đáng quên khi bị đối thủ áp đảo.
Kết quả này một lần nữa khiến Como trở thành tâm điểm chú ý. Chỉ vài năm trước, đội bóng nằm bên hồ Como còn thi đấu ở các giải hạng dưới Italy. Giờ đây, họ không chỉ góp mặt tại Champions League mà còn đủ sức đánh bại một trong những câu lạc bộ giàu truyền thống nhất châu Âu. Đằng sau sự chuyển mình ấy là nguồn lực tài chính khổng lồ từ gia đình tỷ phú Hartono của Indonesia, cùng chiến lược phát triển khác biệt do Chủ tịch Mirwan Suwarso triển khai.
Gia đình giàu nhất Indonesia đứng sau Como
Como thuộc sở hữu của gia đình Hartono, nổi tiếng với đế chế kinh doanh Djarum tại Indonesia. Hai anh em Robert Budi Hartono và Michael Bambang Hartono mua lại đội bóng thông qua công ty Sent Entertainment vào năm 2019, thời điểm Como còn thi đấu tại Serie D, giải hạng tư của bóng đá Italy.
Theo Forbes, gia đình Hartono liên tục giữ vị trí giàu nhất Indonesia từ năm 2008. Năm 2025, tổng tài sản của hai anh em được ước tính khoảng 43,8 tỷ USD.
Hai anh em Robert Budi Hartono (phải) và Michael Bambang Hartono. (Ảnh: Corriere)
Theo các tài liệu tài chính của những công ty quốc tế thuộc sở hữu của anh em nhà Hartono, dòng tiền bắt nguồn từ PT Global Media Visual, doanh nghiệp do PT Lingkar Mulia Indah kiểm soát, có trụ sở tại Kudus, một thành phố trên đảo Java của Indonesia.
Nguồn vốn này sau đó được chuyển đến London để bổ sung vốn chủ sở hữu cho Sent Entertainment. Từ đây, gần như toàn bộ số tiền tiếp tục được rót vào Como, trở thành nguồn lực tài chính nuôi dưỡng một dự án đầy tham vọng: biến một đội bóng nhỏ, không có lịch sử quá nổi bật hay lượng cổ động viên đông đảo, thành một câu lạc bộ hàng đầu.
Những khoản đầu tư khổng lồ của Robert Budi Hartono và Michael Bambang Hartono được thể hiện qua danh sách dài các đợt tăng vốn theo từng lần huy động của Sent Entertainment.
Cụ thể, năm 2023, Sent Entertainment được bổ sung 66 triệu euro. Năm 2024, thời điểm Como trở lại Serie A sau 21 năm vắng bóng, số tiền tăng lên 159 triệu euro. Trong năm 2025, công ty tiếp tục nhận thêm 103 triệu euro.
Theo báo Corriere della Sera của Italy, Robert Hartono nắm 51% cổ phần tại Sent Entertainment, trong khi Michael sở hữu 49%. Gia đình cũng từng bước đưa thế hệ kế tiếp tham gia quản lý dự án bóng đá tại Como.
Năm 2024, Como giành quyền trở lại Serie A sau 21 năm vắng bóng. Kể từ đó, đội bóng tiếp tục có bước tiến mạnh mẽ, vươn lên vị trí thứ tư trên bảng xếp hạng và nuôi giấc mơ giành vé tham dự Champions League.
Tham vọng Champions League đến từ dự án truyền hình
Đáng chú ý, gia đình Hartono ban đầu không có ý định biến Como thành một thế lực bóng đá châu Âu. Theo cuộc phỏng vấn của tờ The Observer với Mirwan Suwarso, thương vụ mua lại Como năm 2019 xuất phát từ nhu cầu sản xuất một chương trình truyền hình.
“Chúng tôi mua đội bóng để sử dụng như một phim trường truyền hình. Mục tiêu ban đầu là sản xuất các bộ phim tài liệu về bóng đá Italy cho kênh truyền hình của chúng tôi tại Indonesia.
Tuy nhiên, mọi thứ đã thay đổi khi Como thăng hạng lên Serie B. Khi ấy, chúng tôi nhận ra dự án đã trở nên quá lớn và tốn kém để có thể tiếp tục duy trì như một chương trình truyền hình đơn thuần” , ông Mirwan Suwarso chia sẻ.
Trước đó, Suwarso từng điều hành Garuda Select, chương trình đưa những cầu thủ trẻ Indonesia sang châu Âu thi đấu với các đội bóng thuộc hệ thống đào tạo trẻ.
Sau thành công của chương trình, nhóm đầu tư muốn mua một đội bóng Italy, đưa cầu thủ Indonesia sang thi đấu rồi ghi hình quá trình phát triển của họ. Tuy nhiên, những thay đổi trong quy định đăng ký cầu thủ ngoài Liên minh châu Âu khiến kế hoạch ban đầu không thể thực hiện.
Sân Giuseppe Sinigaglia với sức chứa khoảng 13.000 người của Como. (Ảnh: The Observer)
Como sau đó bổ nhiệm một người Mỹ làm giám đốc điều hành và xây dựng chương trình truyền hình xoay quanh nhân vật này. Chương trình về vị giám đốc người Mỹ kéo dài ba mùa và nhận được phản hồi tích cực.
Tuy nhiên, chi phí vận hành đội bóng và phân phối chương trình truyền hình ngày càng tăng. Ban lãnh đạo nhận ra họ phải tìm những nguồn thu mới ngoài khoản tiền bản quyền truyền hình tương đối ít ỏi tại các giải đấu hạng dưới của Italy.
Suwarso cùng các nhà đầu tư quyết định xây dựng Como thành một doanh nghiệp thể thao thực sự. Đội bóng bắt đầu kết hợp hoạt động bóng đá với kinh doanh thời trang, du lịch và các dịch vụ cao cấp. Với lợi thế nằm bên hồ Como, một trong những địa điểm nghỉ dưỡng nổi tiếng nhất Italy, câu lạc bộ hướng tới nhóm khách hàng quốc tế có khả năng chi tiêu lớn.
Sân Giuseppe Sinigaglia, với sức chứa khoảng 13.000 người, trở thành điểm đến của nhiều ngôi sao nổi tiếng như Hugh Grant, Keira Knightley hay Michael Fassbender. Como còn phát triển dịch vụ đưa khách đến sân bằng du thuyền hoặc thủy phi cơ. Họ cải tạo một biệt thự có từ thế kỷ XVIII nằm cạnh sân vận động thành câu lạc bộ tư nhân dành cho hội viên.
Suwarso ví mô hình kinh doanh này với Disney, trong đó sân vận động giống như một công viên giải trí, còn bóng đá là một phần trong trải nghiệm du lịch tổng thể.
Song song với hoạt động thương mại, Como đầu tư mạnh vào chuyên môn. Việc bổ nhiệm Cesc Fabregas làm HLV trưởng năm 2024 trở thành bước ngoặt quan trọng. Nhà cầm quân người Tây Ban Nha xây dựng lối chơi kiểm soát bóng, đồng thời thu hút nhiều cầu thủ trẻ giàu tiềm năng.
Chỉ trong bảy năm kể từ khi được các nhà đầu tư Indonesia tiếp quản, Como đi từ Serie D đến Champions League. Đội bóng giành vị trí thứ tư Serie A mùa trước, vượt qua cả AC Milan và Juventus để lần đầu góp mặt tại giải đấu danh giá nhất châu Âu.
Chiến thắng 4-1 trước Man Utd ngày 21/10 là dấu mốc mới nhất trong hành trình ấy. Nico Paz lập cú đúp, Anastasios Douvikas và Jacobo Ramon ghi hai bàn còn lại, trong khi Joshua Zirkzee ghi bàn danh dự cho đội khách.
