Thị trường phản ứng
Quyết định giữ nguyên lãi suất hôm 29/7 Fed ngay lập tức đã vấp phải sự phản ứng khá mạnh từ thị trường.
Trên thị trường tiền tệ, đồng USD gần như “rơi thẳng đứng” khi để mất tới hơn 0,7% giá trị chỉ trong một thời gian ngắn sau quyết định của Fed. Lý do là trước đó các nhà đầu tư kỳ vọng Fed sẽ tăng ngay lãi suất trong tháng 7 khi làm phát đã chạy trên mục tiêu 2% của Fed trong hơn 5 năm qua.
Trong khi đó, việc Chủ tịch Fed Kevin Warsh dù khẳng định vào thứ Tư rằng lạm phát sẽ được kiềm chế, song không hề phát tín hiệu sẵn sàng tăng lãi suất đã châm ngòi cho một đợt bán tháo trái phiếu Kho bạc Mỹ.
Hệ quả là lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 30 năm lên trên mức 5,2% vào thứ Tư - mức cao nhất trong vòng 19 năm qua. Đà tăng này tiếp tục duy trì trong ngày thứ Năm và thứ Sáu. Trong khi đó, diễn biến của trái phiếu kho bạc ngắn hạn lại đi theo chiều ngược lại; lợi suất giảm khi các nhà đầu tư giảm bớt kỳ vọng rằng Fed dưới sự lãnh đạo của Warsh sẽ thực hiện tăng lãi suất.
“Điều này gần như được xem là việc thị trường bỏ phiếu ‘không tín nhiệm’ đối với Fed cũng như ý chí và năng lực của Fed trong việc kéo lạm phát xuống”, Nathan Sheets - Chuyên gia kinh tế trưởng toàn cầu tại Citigroup nhận định.
“Ông ấy nêu ra vấn đề nhưng không đưa ra chiến lược giải quyết nào ngoài việc nói ‘Tôi là người ủng hộ thắt chặt tiền tệ (diều hâu), hãy tin tôi’, trong khi thị trường cần nhiều hơn thế”, Sheets – người từng làm việc tại Fed trong 18 năm – cho biết. “Tôi nghĩ một phần vấn đề là nếu ông ấy quá nghiêng về việc tăng lãi suất trong tương lai, ông ấy sẽ làm Nhà Trắng thất vọng. Đó là bài toán cân bằng giữa một Warsh theo trường phái ‘diều hâu’ – đúng với bản chất của ông ấy – và nỗ lực duy trì mối quan hệ tốt đẹp với Nhà Trắng”.
Sheets cho rằng Chủ tịch Fed Kevin Warsh sẽ cần đưa ra lựa chọn vào tháng 9, đặc biệt là trước điều mà ông gọi là “tín hiệu cảnh báo đỏ” (dấu hiệu nguy hiểm rõ ràng): sự gia tăng của lợi suất trái phiếu dài hạn.
Nhiều quan chức Fed muốn tăng ngay lãi suất
Quyết định giữ nguyên lãi suất của Fed cũng vấp phải 3 ý kiến phản đối từ 3 Chủ tịch Fed khu vực: Beth Hammack của Cleveland, Lorie Logan của Dallas và Neel Kashkari của Minneapolis. Tất cả những nhà hoạch định chính sách này đều muốn tăng ngay lãi suất.
“Lạm phát vẫn duy trì dai dẳng ở mức trên 2% trong hơn 5 năm qua, và tôi không tin rằng nó sẽ tự quay trở lại mức mục tiêu của chúng ta”, Beth Hammack cho biết trong một tuyên bố do Fed Cleveland công bố cuối tuần trước.
Theo bà, mức lãi suất quỹ liên bang cao hơn sẽ giúp kiềm chế hoạt động kinh tế và giảm áp lực lạm phát. “Tôi đã ủng hộ việc hành động ngay tại cuộc họp vừa qua vì tôi không cho rằng lập trường chính sách hiện tại mang tính thắt chặt phù hợp”.
Trong khi Chủ tịch Fed Dallas Lorie Logan cho rằng, nếu không có biện pháp kiềm chế nào về mặt chính sách, lạm phát có khả năng sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao hơn mục tiêu cho đến khi xảy ra một cú sốc bất ngờ. “Fed không thể trông chờ vào các cú sốc bất ngờ để đạt được mục tiêu của mình, và hoàn toàn có thể điều chỉnh chính sách nếu những cú sốc đó thực sự xảy ra”.
Còn theo Chủ tịch Fed Minneapolis Neel Kashkari, "một loạt các bước điều chỉnh chính sách nhỏ sẽ tốt hơn là chờ đợi”.
Nhiều nhà hoạch định chính sách khác, dù kông có quyền bỏ phiếu quyết định lãi suất trong năm nay, cũng công khai bày tỏ sự không đồng tình với quyết định giữ nguyên lãi suất của Fed.
Chủ tịch Fed St. Louis Alberto Musalem còn thẳng thắn cho biết, đợt bán tháo trái phiếu chính phủ Mỹ trong tuần này cho thấy Fed cần phải khẳng định “uy tín” trong cuộc chiến chống lạm phát thông qua việc tăng lãi suất.
"Ở thời điểm hiện tại, việc hành động sớm, từng bước và dần dần về lãi suất sẽ tốt hơn, ít tốn kém và ít gây xáo trộn hơn so với các biện pháp có thể phải thực hiện muộn hơn nhưng lại mạnh tay và đột ngột”, ông nói.
Bình luận về vấn đề này, Tim Duy - Chuyên gia kinh tế trưởng về thị trường Mỹ tại SGH Macro Advisors cho biết, các thành viên Hội đồng Thống đốc Fed đã “báo trước cho ông Warsh rằng họ có ý định thúc đẩy việc tăng lãi suất vào tháng 9 nếu lạm phát không hạ nhiệt đáng kể trong mùa hè”.
“Nếu Warsh thực sự là người ủng hộ nới lỏng nhưng lại khoác lên mình vẻ cứng rắn, ông ấy sẽ không nhận được nhiều sự ủng hộ trong hội đồng để tiếp tục giữ nguyên lãi suất trước tình trạng lạm phát vẫn duy trì ở mức cao”, Tim Duy nói thêm