Quốc hội thảo luận về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc ban hành một số quy định về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay - Ảnh: VGP/Thu Giang
Chiều 10/4, tiếp tục chương trình kỳ họp, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc ban hành một số quy định về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay.
Theo dự thảo, mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng (trừ ethanol), dầu diesel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut là 0 đồng/lít; xăng, dầu diesel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut thuộc đối tượng không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng nhưng được khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào; mức thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng các loại là 0%.
Trước đó, trong phiên thảo luận tại tổ buổi sáng cùng ngày, các đại biểu Quốc hội đều đánh giá việc ban hành Nghị quyết là cần thiết và cấp bách trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới diễn biến phức tạp, khó lường.
Thảo luận tại hội trường, đại biểu Tạ Văn Hạ (đoàn Đà Nẵng) nhấn mạnh, việc ban hành Nghị quyết là giải pháp quan trọng nhằm bình ổn giá xăng dầu trong nước, giảm thiểu hệ lụy từ biến động giá nhiên liệu toàn cầu. Đại biểu cho rằng thời gian áp dụng chính sách từ ngày 16/4 đến hết ngày 30/6 là phù hợp, bởi đây là chính sách mang tính tình thế, cần triển khai nhanh để phát huy hiệu quả.
Đồng thời, đại biểu cũng tán thành việc giao Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ quyền chủ động điều chỉnh thời gian áp dụng trong trường hợp cần thiết, nhằm bảo đảm tính linh hoạt trong điều hành.
Bên cạnh việc ủng hộ chính sách miễn, giảm thuế, nhiều đại biểu cho rằng cần có các giải pháp căn cơ để bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
Đại biểu Tạ Văn Hạ đề xuất tối ưu hóa năng lực sản xuất trong nước, đặc biệt là phát huy hiệu quả của các nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn và Bình Sơn. Bởi nếu vận hành tối đa công suất, hai nhà máy này có thể đáp ứng từ 70-80% nhu cầu xăng dầu trong nước. Do đó, cần đẩy nhanh tiến độ nâng cấp, mở rộng để giảm phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu.
Cùng với đó, việc xây dựng chiến lược dự trữ xăng dầu quốc gia cũng được nhấn mạnh. Đại biểu cho rằng cần phát triển hệ thống kho dự trữ độc lập, quy mô lớn, hướng tới mức dự trữ khoảng 90 ngày theo thông lệ quốc tế, nhằm nâng cao khả năng chủ động ứng phó với biến động thị trường.
Ngoài ra, chuyển đổi năng lượng và tiết kiệm năng lượng cũng là giải pháp quan trọng. Việc thúc đẩy sử dụng nhiên liệu sinh học, năng lượng tái tạo, phương tiện chạy điện sẽ góp phần giảm phụ thuộc vào xăng dầu truyền thống, hướng tới phát triển bền vững.
Cân nhắc thời gian áp dụng và dư địa tài khóa
Đồng tình với sự cần thiết ban hành Nghị quyết, đại biểu Trần Hoàng Ngân (đoàn TPHCM) đề xuất kéo dài thời gian thực hiện đến hết năm 2026 hoặc ít nhất đến ngày 30/9 nhằm tạo sự ổn định tâm lý cho doanh nghiệp và người dân. Theo đại biểu, trong bối cảnh giá xăng dầu biến động mạnh, việc duy trì chính sách hỗ trợ trong thời gian đủ dài sẽ giúp doanh nghiệp phục hồi và giảm áp lực chi phí.
Bên cạnh đó, đại biểu cũng kiến nghị Chính phủ cần có chiến lược dài hạn về an ninh năng lượng, thúc đẩy chuyển đổi năng lượng xanh, kiểm soát giá cả hàng hóa và tăng cường phòng chống buôn lậu xăng dầu.
Đại biểu Nguyễn Minh Sơn (đoàn Đồng Tháp) lại đồng tình với phương án thời gian đến ngày 30/6 như Chính phủ trình. Đại biểu cho rằng việc kéo dài chính sách sẽ tạo áp lực lớn lên ngân sách nhà nước. Theo tính toán, việc miễn, giảm thuế có thể làm giảm thu khoảng 7.300 tỷ đồng mỗi tháng, ảnh hưởng đến cân đối tài khóa, đầu tư công và các chương trình an sinh xã hội.
Do đó, đại biểu đề nghị cần cân nhắc kỹ giữa mục tiêu hỗ trợ và khả năng ngân sách, đồng thời giao Chính phủ linh hoạt điều chỉnh phù hợp với tình hình thực tế.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu giải trình - Ảnh: VGP/Nhật Bắc
Bảo đảm linh hoạt trong điều hành chính sách
Đại biểu Bùi Xuân Hải (đoàn Hải Phòng) nhấn mạnh sự cần thiết phải tăng tính linh hoạt trong áp dụng Nghị quyết. Theo đó, nên cho phép Thủ tướng Chính phủ điều chỉnh riêng từng sắc thuế thay vì áp dụng đồng thời cả ba loại thuế trong mọi trường hợp.
Quan điểm này nhằm giúp cơ quan điều hành có thêm công cụ để phản ứng nhanh với biến động thị trường, tránh tình trạng chính sách thiếu linh hoạt.
Trong khi đó, đại biểu Phạm Văn Hòa (đoàn Đồng Tháp) cho rằng Nghị quyết thể hiện sự kịp thời của Chính phủ trong việc hỗ trợ người dân và doanh nghiệp trước biến động giá xăng dầu. Chính sách này nhận được sự đồng thuận lớn từ cử tri và cộng đồng doanh nghiệp.
Phát biểu giải trình, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, Chính phủ sẽ tiếp thu đầy đủ các ý kiến của đại biểu Quốc hội để hoàn thiện dự thảo Nghị quyết. Các vấn đề như thời gian áp dụng, cân đối ngân sách, giải pháp dài hạn về năng lượng sẽ được nghiên cứu kỹ lưỡng.
Bộ trưởng cũng nhấn mạnh, bên cạnh các giải pháp ngắn hạn về thuế, Chính phủ đang triển khai nhiều chính sách nhằm ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, nâng cao năng lực tự chủ về năng lượng và sử dụng hiệu quả nguồn lực tài chính.
Sớm thông qua để đáp ứng yêu cầu thực tiễn
Kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng cho biết, các ý kiến đại biểu thống nhất cao với sự cần thiết ban hành Nghị quyết và đề nghị sớm thông qua để kịp thời áp dụng trong thực tiễn.
Các đại biểu cũng đề nghị Chính phủ triển khai đồng bộ các giải pháp về điều hành giá, đảm bảo nguồn cung, kiểm soát thị trường, ngăn chặn đầu cơ, găm hàng và trục lợi chính sách. Đồng thời, cần đánh giá kỹ tác động đến ngân sách và tăng trưởng để có điều hành phù hợp.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ tổng hợp, tiếp thu ý kiến để hoàn thiện dự thảo, trình Quốc hội xem xét, thông qua trong thời gian sớm nhất.
Nghị quyết được kỳ vọng sẽ góp phần giảm áp lực chi phí cho doanh nghiệp, hỗ trợ người dân, đồng thời giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô trong bối cảnh nhiều biến động hiện nay.
