Chiều 3/11, sau khi nghe các phát biểu của các đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng đã giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu nêu về dự án dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực.
Xóa bù chéo giá điện phải đánh giá kỹ từng nhóm đối tượng, vùng miền
Làm rõ nội dung về giá điện, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng cho biết, dự thảo Luật quy định giá điện được hình thành theo cơ chế thị trường, có sự điều tiết của Nhà nước, phù hợp với cấp độ phát triển của thị trường điện cạnh tranh và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
"Quan điểm xuyên suốt là giá điện phải phản ánh các chi phí hợp lý, hợp lệ và vận hành theo cơ chế thị trường", Bộ trưởng nói.
Theo Bộ trưởng, căn cứ các quy định tại Nghị định 72 và Nghị định 278, hằng năm, trước khi kết thúc năm tài chính, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) phải công bố kết cấu chi phí. Sau đó, Bộ Công Thương, Bộ Tài chính cùng Kiểm toán Nhà nước sẽ kiểm toán, đánh giá chi phí và công bố công khai trên website của Bộ Công Thương.
Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng (Ảnh: Media Quốc hội).
Đối với việc xây dựng khung giá phát điện, Bộ trưởng cho biết cơ quan soạn thảo đã tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội theo hướng giao một đơn vị độc lập, không thuộc các đơn vị phát điện hoặc thực hiện hoạt động điện lực trực thuộc cơ quan quản lý Nhà nước để xây dựng khung giá điện.
"Mục tiêu là bảo đảm tính độc lập, khách quan và kịp thời", Bộ trưởng cho hay.
Về chính sách hỗ trợ tiền điện, Bộ trưởng cho biết, theo Quyết định 28/2014 và văn bản cập nhật sau đó là Quyết định 14/2025 của Thủ tướng Chính phủ, chính sách hỗ trợ từ ngân sách Nhà nước cho các đối tượng yếu thế đã được quy định với mức tương đương 30 kWh điện theo giá điện bậc 1.
Đối với các chính sách hỗ trợ nhằm thu hút đầu tư cho một số đối tượng, việc hỗ trợ sẽ được quy định thông qua các nguồn phù hợp, bảo đảm không ảnh hưởng đến kế hoạch ngân sách Nhà nước và được tách bạch theo quy định, tinh thần của Nghị quyết 70.
Liên quan đến lộ trình xóa bỏ bù chéo giá điện, Bộ trưởng cho biết, dự thảo Luật quy định giao Thủ tướng Chính phủ quyết định lộ trình trên cơ sở đánh giá đầy đủ tác động.
Theo Bộ trưởng, việc xóa bỏ bù chéo không chỉ liên quan đến các nhóm đối tượng mà còn liên quan đến từng vùng miền. Vì vậy, cần đánh giá kỹ lưỡng tác động đối với từng nhóm đối tượng, từng vùng miền trước khi quyết định lộ trình thực hiện.
Mới có khoảng 5% công suất nguồn điện được đưa vào vận hành thương mại
Một trong những vấn đề được nhiều đại biểu Quốc hội quan tâm là tiến độ triển khai Quy hoạch điện VIII. Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng cho biết, sau hơn 3 năm thực hiện, đến nay mới có khoảng 5% công suất nguồn điện được đưa vào vận hành thương mại. Nguyên nhân là còn nhiều vấn đề, vướng mắc trong quá trình triển khai.
Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu nêu (Ảnh: Media Quốc hội).
Trước thực tế này, dự thảo Luật được xây dựng theo hướng bảo đảm tính đồng bộ giữa nguồn điện, lưới điện và nhu cầu phụ tải, đồng thời tạo sự linh hoạt trước yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội.
Dự thảo luật quy định các yêu cầu cơ bản về quy hoạch điện, trong đó có cập nhật phụ tải lớn, cơ cấu nguồn điện nền, nguồn điện linh hoạt và công suất dự phòng. Các nội dung này sẽ được cụ thể hóa trong quá trình lập quy hoạch theo từng thời kỳ.
Bộ trưởng cũng cho biết, Chính phủ đang chỉ đạo Bộ Công Thương triển khai cập nhật, điều chỉnh Quy hoạch điện VIII để phù hợp với điều kiện thực tế và các quy định pháp luật đã được sửa đổi trong thời gian qua.
Không thể chuyển toàn bộ rủi ro đầu tư điện LNG sang Nhà nước
Về cơ chế đầu tư, phát triển nguồn điện và lưới điện, Bộ trưởng cho biết, thời gian qua, nhiều dự án nguồn điện lớn, nguồn điện nền, trong đó có điện khí LNG, gặp khó khăn do vướng mắc về thủ tục đầu tư và cơ chế triển khai.
Đối với lĩnh vực điện khí LNG, theo Bộ trưởng, dự thảo Luật đã đưa ra các cơ chế chia sẻ rủi ro, tạo điều kiện cho nhà đầu tư thực hiện những dự án có quy mô vốn lớn, song đồng thời phải bảo đảm trách nhiệm chia sẻ rủi ro với Nhà nước.
"Không thể tất cả những rủi ro trong quá trình đầu tư lại chuyển sang phía Nhà nước và cuối cùng lại tính vào chi phí của người dân", Bộ trưởng nhấn mạnh.
Để giải quyết vấn đề này, dự thảo Luật đưa ra cơ chế giá công suất nhằm bảo đảm tính dự phòng và quyền lợi của người dân. Theo đó, đối với các nguồn điện nền, nguồn điện lớn, khi đi vào vận hành, ngoài phần công suất khả dụng được huy động theo cơ chế thị trường, nhà đầu tư còn có thể được thanh toán phần chi phí liên quan đến công suất.
Một nội dung khác được Bộ trưởng đề cập là rút ngắn thời gian đàm phán hợp đồng mua bán điện. Dự thảo luật quy định việc đàm phán hợp đồng mua bán điện căn cứ vào kết quả đấu thầu dự án và mức giá điện nằm trong khung giá điện. Đây là cơ sở quan trọng để triển khai ký kết hợp đồng, hạn chế tình trạng đàm phán kéo dài.
