Kỷ lục mới
Với Sabastian Sawe – giờ đây đã được tôn vinh như một huyền thoại – anh gần như không còn chút năng lượng nào để ăn mừng kỳ tích của mình. Hôm Chủ nhật (26/4), tại London Marathon, anh trở thành con người đầu tiên chạy marathon dưới hai giờ (1:59:30), nhưng gương mặt gần như vô cảm.
Giống như Neil Armstrong lặng đi khi đặt chân lên Mặt Trăng mùa hè năm 1969, kỷ lục gia 31 tuổi chỉ còn biết gập người lại để xoa dịu cơn đau.
Sawe làm được điều không tưởng ở London. Ảnh: EPA
Chỉ 11 giây sau, Yomif Kejelcha cán đích, cũng phá vỡ cột mốc lịch sử ngay trong lần ra mắt marathon. Trong “thất bại vinh quang”, vận động viên Ethiopia lảo đảo như một món đồ chơi vỡ.
Lịch sử đã bị xé toạc trong một cuộc đua để đời: ngay cả người về thứ 3, Jacob Kiplimo (2:00:28), cũng vượt qua kỷ lục marathon trước đó do Kelvin Kiptum thiết lập năm 2023 tại Chicago (2:00:35).
Một bức tường biểu tượng khác của loài người đã sụp đổ. Như khi Roger Bannister chạy một dặm dưới 4 phút (1954), hay Jim Hines lần đầu phá mốc 10 giây ở cự ly 100m (1968). Hay Sergey Bubka vượt mốc 6m nhảy sào (1986), hoặc Rosemarie Ackermann nhảy cao 2m (1977).
Từ nay, Sawe sẽ mãi được nhớ đến là người chạy marathon dưới 2 giờ – với tốc độ trung bình 2 phút 49 giây mỗi km. Khủng khiếp.
Kỳ tích của anh có nhiều điểm đặc biệt. Sawe hoàn thành nửa đầu trong 1:00:29, đồng nghĩa nửa sau – không còn “pacemaker” hỗ trợ – chỉ mất 59:01.
Thành tích này thậm chí còn vượt qua dự án Ineos 1:59 Challenge, nơi Eliud Kipchoge chạy 1:59:40 tại Vienna năm 2019, với nhiều điều kiện hỗ trợ đặc biệt nên không được công nhận chính thức.
Trước đó, Kipchoge từng thử sức tại Monza (Italia) – được coi là khởi đầu cho “kỷ nguyên marathon mới” – dù chưa đạt dưới 2 giờ. Khi ấy, anh sử dụng những đôi giày đầu tiên có tấm carbon trong đế.
Gần 9 năm sau, Sawe – “đôi chân như mây” – đã phá mọi giới hạn. Anh mang đôi giày Adidas chỉ nặng 96 gram, nhẹ đến mức tưởng như hộp rỗng. Từ kỷ lục 2:02:57 của Dennis Kimetto (Berlin 2014), Kipchoge đã kéo xuống 2:01:39 (2018) rồi 2:01:09 (2022). Sau đó là Kiptum, và giờ là Sawe.
Mẫu giày mới Adizero Adios Pro Evo 3, dưới 100 gram, với bọt siêu nhẹ, carbon tích hợp, và lớp phủ như vật liệu cánh buồm, cũng được Kejelcha và Tigist Assefa sử dụng. Assefa cũng lập kỷ lục marathon nữ (không có pacer nam) tại London với 2:15:41. Adidas dường như đã vượt Nike trong “cuộc đua hai giờ”.
Màn bứt phá ngoạn mục
Cuộc đua bắt đầu lúc 9h35 tại London. Sawe bám theo ba pacer cùng nhóm Kejelcha, Kiplimo, Tamirat Tola, Amos Kipruto và Deresa Geleta. Mốc bán marathon gần như hoàn hảo: 1:00:29.
Đến km 29, Sawe tấn công. Chỉ Kejelcha bám được. Nhưng ở đoạn đường nhiều khúc cua, Kejelcha bắt đầu hụt hơi. Sawe tăng tốc, hoàn thành đoạn 10 km trong 27:36 – một con số phi thường.
Khi đoàn chạy tiến vào London biểu tượng, dưới bóng Big Ben rồi qua London Eye, Sawe tung cú tấn công quyết định. Anh bỏ lại Kejelcha, tiến thẳng đến lịch sử.
Sawe với đôi giày lập kỷ lục. Ảnh: EPA
Kelvin Kiptum – người từng tiến gần nhất đến mốc này – đã qua đời trong tai nạn xe hơi vài tháng sau kỷ lục của mình. Sawe, với 3 chiến thắng trước đó (Valencia 2024, London và Berlin 2025), giờ hoàn tất cú đột phá ở lần thứ 4: 4 marathon, 4 chiến thắng, và một kỷ lục thế giới.
Đoạn cuối từ km 40 đến đích: 5 phút 51 giây. Cú kết thúc hoàn hảo.
Sawe lần đầu gây chú ý ở bán marathon Seville 2022. Ban đầu chỉ được thuê làm pacer, nhưng sau khi được trao cơ hội, anh đã chạy luôn đến đích và giành chiến thắng.
Sau Berlin 2025, anh gặp chấn thương lưng. HLV Claudio Berardelli từng tính rút lui, nhưng Sawe hồi phục và đạt khối lượng tập lên tới 241 km/tuần. Ông tin rằng Sawe là “marathoner thuần túy” – không chỉ có thể chất mà còn tư duy chiến thuật.
Sawe cũng chủ động bảo vệ danh tiếng. Trước Berlin, anh tự nguyện thực hiện 25 lần kiểm tra doping. Năm 2026, anh tiếp tục duy trì tần suất kiểm tra cao.
Sau khi hồi phục, Sawe mới thực sự nhận ra điều mình vừa làm được: “Tôi cảm thấy rất tốt, rất hạnh phúc. Đây là một ngày đáng nhớ. Chúng tôi khởi đầu tốt và tôi cảm thấy mạnh mẽ khi tiến gần đích. Khi nhìn thấy thời gian, tôi thực sự xúc động”.
Sabastian Sawe giờ là người chạy marathon nhanh nhất mọi thời đại.
