Một cuộc thử nghiệm tiếp nhiên liệu trên không với máy bay KC-46 Pegasus và E-4B Nightwatch diễn ra trên bầu trời miền Nam California, Mỹ vào tháng 4/2022 (Ảnh: Reuters)
Theo báo The Express ngày 6/11, một chiếc Boeing E-4B Nightwatch đã cất cánh từ Căn cứ Không quân Offutt, gần thành phố Omaha thuộc bang Nebraska, sau đó di chuyển về phía Đông nước Mỹ. Đây là loại máy bay được thiết kế làm trung tâm chỉ huy trên không, giúp Tổng thống Mỹ và các quan chức cấp cao duy trì hoạt động điều hành, chỉ huy quân đội trong những tình huống khẩn cấp nghiêm trọng.
Dữ liệu theo dõi chuyến bay công khai cho thấy chiếc E-4B rời khu vực Omaha, bay về phía Đông Nam trước khi chuyển hướng sang phía Đông, lần lượt qua các bang Illinois, Indiana và Ohio. Vào khoảng 14 giờ 41 phút ngày 5/11, theo giờ miền Đông nước Mỹ, máy bay được ghi nhận ở độ cao khoảng 9.450 m trên bầu trời bang Ohio, với tốc độ mặt đất khoảng 573 hải lý/giờ, tương đương 1.060 km/giờ. Sau đó, chiếc E-4B tiếp tục di chuyển về phía Đông rồi chuyển hướng rõ rệt xuống phía Nam, bay qua khu vực phía Bắc bang Virginia, ở phía Tây thủ đô Washington.
Đáng chú ý, dữ liệu theo dõi công khai không hiển thị điểm đến cuối cùng của chuyến bay. Do đó, chưa thể xác định máy bay sẽ hạ cánh tại đâu hoặc nhiệm vụ cụ thể mà tổ bay đang thực hiện. Tính đến thời điểm bài báo được đăng tải, giới chức Mỹ chưa đưa ra thông báo công khai về những người có mặt trên máy bay cũng như lý do chiếc E-4B được triển khai. Báo The Express cho biết đã liên hệ Nhà Trắng để đề nghị bình luận, nhưng chưa nhận được câu trả lời.
Boeing E-4B Nightwatch là một trong những loại máy bay đặc biệt của Không quân Mỹ, được phát triển nhằm bảo đảm khả năng duy trì hệ thống chỉ huy và kiểm soát quân sự trong các tình huống khẩn cấp cấp quốc gia. Máy bay được biết đến với biệt danh "Doomsday Plane" ("máy bay Ngày tận thế"), do có khả năng hoạt động như một sở chỉ huy trên không trong trường hợp các trung tâm chỉ huy trên mặt đất bị ảnh hưởng bởi một cuộc tấn công quy mô lớn, kể cả tình huống liên quan đến vũ khí hạt nhân.
E-4B được trang bị hệ thống thông tin liên lạc chuyên dụng, có khả năng kết nối với các lực lượng quân sự và cơ quan liên quan tại nhiều khu vực trên thế giới. Máy bay cũng được thiết kế với những biện pháp bảo vệ trước tác động của xung điện từ, một trong những nguy cơ có thể xuất hiện sau vụ nổ hạt nhân và gây gián đoạn hoạt động của các thiết bị điện tử. Ngoài ra, E-4B có khả năng tiếp nhiên liệu trên không, cho phép kéo dài đáng kể thời gian thực hiện nhiệm vụ mà không cần hạ cánh. Theo các thông tin được công bố, loại máy bay này từng duy trì hoạt động liên tục trên không trong thời gian lên tới 35,4 giờ.
Máy bay chỉ huy khẩn cấp Boeing E-4B Nightwatch (Ảnh: Reuters)
Không quân Mỹ hiện vận hành một đội bay gồm bốn chiếc E-4B. Các máy bay được đưa vào sử dụng từ năm 1980 và dự kiến tiếp tục phục vụ đến năm 2039. Khi Tổng thống Mỹ có mặt trong nước, một chiếc E-4B được duy trì trạng thái sẵn sàng triển khai từ Căn cứ Không quân Offutt để đáp ứng yêu cầu chỉ huy trong trường hợp khẩn cấp.
Tuy nhiên, bên cạnh nhiệm vụ bảo đảm khả năng chỉ huy chiến lược, E-4B còn được sử dụng trong các hoạt động huấn luyện, diễn tập và phục vụ công tác của những quan chức quốc phòng cấp cao. Theo thông tin được truyền thông Mỹ dẫn lại, vào cuối tháng 10 vừa qua, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth đã sử dụng một chiếc E-4B trong chuyến công tác tới Philippines để tham dự các cuộc họp quốc phòng của ASEAN. Vì vậy, việc một chiếc E-4B xuất hiện trên bầu trời Mỹ không đồng nghĩa với việc Washington đang đối mặt với tình trạng khẩn cấp hoặc chuẩn bị tiến hành một hoạt động quân sự đặc biệt.
Chuyến bay ngày 5/11 thu hút sự chú ý trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump cùng ngày đưa ra những phát biểu cứng rắn mới liên quan đến Iran. Phát biểu với báo giới tại Phòng Bầu dục, Tổng thống Trump đề cập khả năng tiếp tục các hành động quân sự nhằm vào Iran, đồng thời khẳng định lực lượng Mỹ đã sẵn sàng nếu cần triển khai những bước đi tiếp theo.
Ông Trump cũng tuyên bố Mỹ đang tăng cường sản xuất vũ khí và đưa ra những đánh giá về kết quả các biện pháp quân sự, phong tỏa liên quan đến Iran và eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đây là những tuyên bố của Tổng thống Trump, chưa phải bằng chứng cho thấy chuyến bay E-4B có liên quan trực tiếp đến tình hình Trung Đông.
Các thông tin theo dõi hàng không hiện chỉ xác nhận hướng di chuyển và một số thông số bay của chiếc E-4B, không cung cấp căn cứ để xác định nhiệm vụ hay lý do triển khai máy bay. Trong khi chưa có thông báo chính thức từ Nhà Trắng hoặc Không quân Mỹ, mục đích chuyến bay vẫn chưa được làm rõ. Giới quan sát vì vậy chưa có cơ sở để kết luận đây là hoạt động huấn luyện thông thường hay một nhiệm vụ khác của lực lượng chỉ huy chiến lược Mỹ.
