Chuyến bay chữa rõ mục tiêu
Một chiếc Boeing E-4B Nightwatch, máy bay chỉ huy trên không được mệnh danh là “máy bay Ngày tận thế” của Mỹ, đã được phát hiện xuất hiện trên bầu trời nước này trong ngày 5/11, sau khi cất cánh từ Căn cứ Không quân Offutt, bang Nebraska.
Theo dữ liệu theo dõi chuyến bay công khai, chiếc máy bay rời căn cứ gần thành phố Omaha, bay về phía Đông Nam trước khi lần lượt đi qua các bang Illinois, Indiana và Ohio. Khoảng 14 giờ 41 phút (giờ miền Đông Mỹ), máy bay được ghi nhận ở độ cao khoảng 9.450 m trên bang Ohio, đạt tốc độ mặt đất 573 hải lý/giờ, tương đương khoảng 1.060 km/giờ.
Sau đó, E-4B tiếp tục hành trình về phía Đông, rồi bất ngờ chuyển hướng xuống phía Nam, bay qua khu vực phía Bắc bang Virginia, phía Tây thủ đô Washington. Tuy nhiên, dữ liệu theo dõi không cho biết điểm đến cũng như lý do thực hiện chuyến bay. Danh tính những người có mặt trên máy bay cũng chưa được công bố.
Chuyến bay thu hút sự chú ý bởi E-4B Nightwatch không phải là một máy bay quân sự thông thường. Đây là sở chỉ huy trên không được thiết kế để duy trì hoạt động của bộ máy lãnh đạo Mỹ trong trường hợp xảy ra khủng hoảng quốc gia, bao gồm cả chiến tranh hạt nhân.
Từ chiếc máy bay này, Tổng thống Mỹ cùng các quan chức cấp cao có thể duy trì liên lạc, điều hành lực lượng vũ trang và chỉ huy các hoạt động quân sự trong những tình huống mà hệ thống chỉ huy trên mặt đất có thể bị gián đoạn.
Dù mang biệt danh gắn với kịch bản tận thế, E-4B vẫn thường xuyên thực hiện các chuyến bay huấn luyện nhằm duy trì khả năng sẵn sàng chiến đấu. Do Căn cứ Không quân Offutt cũng là nơi đóng quân của phi đội E-4B, chuyến bay ngày 5/11 có thể liên quan đến hoạt động huấn luyện thường kỳ. Tuy nhiên, chưa có xác nhận chính thức về mục đích này.
Lần gần nhất một quan chức cấp cao Mỹ sử dụng E-4B được ghi nhận là vào cuối tháng 10, khi Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth dùng máy bay này trong chuyến công tác tới Philippines để tham dự các cuộc họp quốc phòng ASEAN.
Sở chỉ huy bay có thể hoạt động liên tục 35 giờ
Không quân Mỹ hiện vận hành bốn chiếc E-4B Nightwatch, được đưa vào sử dụng từ năm 1980 và dự kiến duy trì hoạt động đến năm 2039.
Máy bay được trang bị hệ thống thông tin liên lạc chuyên dụng, cho phép kết nối với các lực lượng quân sự và cơ quan chính phủ ở nhiều khu vực trên thế giới. Các thiết bị này hỗ trợ lãnh đạo Mỹ duy trì liên lạc, phân tích tình hình và đưa ra quyết định chiến lược ngay cả trong điều kiện khẩn cấp.
Một trong những khả năng đáng chú ý của E-4B là hệ thống bảo vệ trước xung điện từ (EMP) – hiện tượng có thể làm tê liệt nhiều thiết bị điện tử và hệ thống thông tin liên lạc. Những hệ thống quan trọng trên máy bay được gia cố để tiếp tục hoạt động trong môi trường có cường độ xung điện từ lớn.
Đáng chú ý, E-4B vẫn sử dụng một số thiết bị điều khiển bay analog truyền thống, vốn ít bị ảnh hưởng bởi xung điện từ hơn các hệ thống điện tử hiện đại. Máy bay cũng có khả năng tiếp nhiên liệu trên không, cho phép duy trì hoạt động liên tục tới 35,4 giờ.
Theo truyền thông Mỹ, khi Tổng thống ở trong nước, ít nhất một chiếc E-4B luôn được duy trì trạng thái sẵn sàng 24/7 tại Căn cứ Không quân Offutt. Khi Tổng thống công du nước ngoài, các máy bay này cũng có thể được triển khai đi cùng để bảo đảm năng lực chỉ huy trong trường hợp xảy ra tình huống bất thường.
E-4B đôi khi được gọi là “Air Force One khi thực sự cần thiết”, bởi trong kịch bản khẩn cấp, máy bay có thể phối hợp với chuyên cơ chở Tổng thống, duy trì khả năng điều hành và liên lạc của chính phủ Mỹ.
Với vai trò đặc biệt đó, E-4B Nightwatch được xem là một trong những mắt xích quan trọng nhất trong hệ thống chỉ huy quân sự và bảo đảm hoạt động liên tục của chính phủ Mỹ khi xảy ra khủng hoảng.
